NOS Nieuws•
De Britse topambtenaar die verantwoordelijk was voor de benoeming van Peter Mandelson tot ambassadeur in de Verenigde Staten zegt dat hij vanuit het kantoor van premier Starmer “voortdurend” politieke druk voelde om de benoeming door te zetten, ondanks de bezwaren die er tegen hem waren.
Vorige week werd via The Guardian bekend dat Mandelson in januari 2025 niet door het antecedentenonderzoek was gekomen dat wordt gedaan als iemand wordt voorgedragen voor een belangrijke en politiek gevoelige positie. De partijgenoot van Labour-premier Starmer werd in februari opgepakt vanwege het lekken van geheimen, wat een ambtsmisdrijf is.
In september vorig jaar was hij al als ambassadeur ontslagen, toen nieuwe details over zijn vriendschap met zedendelinquent Jeffrey Epstein aan het licht kwamen. Hij was toen net negen maanden ambassadeur in de VS.
Geld van Epstein
Uit documenten in de door de Amerikaanse regering vrijgegeven Epstein-files bleek dat de voormalige minister en Eurocommissaris tienduizenden euro’s had ontvangen van Epstein en vertrouwelijke financiële plannen van de Britse regering en de EU met Epstein had gedeeld.
In een verhoor in het Lagerhuis zegt voormalig topambtenaar Olly Robbins nu dat de veiligheidsbezwaren niets te maken hadden met Mandelsons relatie met Epstein. Hij weigerde te zeggen waarom Mandelson wel door de Britse veiligheidsdienst was aangemerkt als potentieel veiligheidsrisico.
Mandelson was ‘grensgeval’
Robbins verklaarde dat Mandelson door de veiligheidsdienst werd beschouwd als een “grensgeval”. Ook neigde de veiligheidsdienst naar het afraden van een security clearance, aldus Robbins. Robbins besloot desondanks toestemming voor de benoeming te geven.
Volgens Robbins was er “druk” vanuit het kantoor van Starmer. Er was “een zeer sterke verwachting” dat Mandelson “zo snel mogelijk op zijn post in de VS moest zijn”. Volgens Robbins werd zijn kantoor “zeer frequent” gebeld vanuit het secretariaat van de premier.
Robbins zat toen in een lastige positie, omdat Starmer Mandelson al in december 2024 had aangekondigd als de nieuwe ambassadeur in de VS, zonder dat er een antecedentenonderzoek was gedaan.
Robbins trad op 20 januari 2025, dus na die aankondiging, aan als topambtenaar van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Op dat moment was de benoeming volgens hem al goedgekeurd door koning Charles, was ermee ingestemd door de Amerikaanse regering en had Mandelson al af en toe toegang tot vertrouwelijke besprekingen.
Risico’s beheersbaar
Robbins benadrukt in het verhoor wel dat zijn ministerie niet is gezwicht voor de druk. Het besluit om niet voor de benoeming van Mandelson te gaan liggen, was gebaseerd op het advies dat de risico’s beheersbaar waren.
Starmer zit door de Mandelson-affaire in het nauw. Vrijdag zei hij dat hij niet wist dat Mandelson niet door de veiligheidscheck was gekomen en legde de schuld daarvoor bij de ambtenaren van Buitenlandse Zaken.
Starmer noemde het onvergeeflijk dat het hem niet was verteld. “Er is mij niets verteld, geen enkele minister is iets verteld. Dat is volledig onacceptabel.” Hij ontsloeg Robbins vorige week na de onthulling door The Guardian.
Volgens Robbins is het overigens niet gek dat Starmer niet is geïnformeerd, omdat het de regel was dat de uitkomst van een veiligheidscheck nooit met ministers werd gedeeld uit bescherming van de persoon in kwestie.
Catastrofale inschattingsfout
Dat betekent niet dat Starmer niet wist van de discutabele reputatie van Mandelson. Voor de benoeming was hij al gewaarschuwd. Zo had Starmers nationale veiligheidsadviseur gezegd dat hij de aanstellingsprocedure “bijzonder gehaast” vond. Ook sprak hij zijn zorgen uit over de reputatie van Mandelson.
Gisteren erkende Starmer in het Lagerhuis dat hij een verkeerde inschatting had gemaakt door voor Mandelson te kiezen en dat hij de benoeming had ingetrokken als hij van de uitkomst van de veiligheidsscreening had geweten.
De oppositie vond die de uitleg onaanvaardbaar en noemde de benoeming van Mandelson een “catastrofale inschattingsfout”.
De conservatieven nemen het Starmer kwalijk dat hij nooit naar de uitkomst van de screening heeft gevraagd. “Het lijkt erop dat hij nooit vragen heeft gesteld. Waarom niet? Omdat hij het niet wilde weten”, zei de leider van de Conservatieve Partij, Kemi Badenoch.
De oppositie wil dat Starmer opstapt, maar vooralsnog heeft hij de steun van een meerderheid in het Lagerhuis.
