NOS Nieuws••Aangepast
De Iraanse strijdkrachten hebben gisteren een Amerikaanse gevechtshelikopter neergehaald. De Amerikaanse president Trump zegt dat op sociale media. Hij kondigt aan dat de VS hierop zal reageren, maar laat in het midden op welke manier de aanval zal worden vergolden.
Iran heeft de aanval niet opgeëist. Buitenlandminister Araghchi zegt op X dat buitenlandse strijdkrachten in de buurt van Iran “aldoor een risico lopen”. Zijn verklaring lijkt een reactie op de bekendmaking van Trump, maar hij gaat er niet direct op in. “De beste manier om risico’s te verminderen, is voor hen om te vertrekken.”
The New York Times meldde gisteren als eerste dat de Apache was neergestort nabij de Straat van Hormuz. Het was toen nog onduidelijk waardoor de crash was veroorzaakt. De president bevestigt nu dat Iran “een van onze zeer geavanceerde” gevechtshelikopters heeft neergehaald tijdens een patrouille.
Gered met zeedrone
De twee piloten aan boord zijn volgens Trump niet gewond geraakt. Ze zijn uit het water gevist door een maritieme drone, zeggen legerfunctionarissen tegen Amerikaanse media. Het zou de eerste keer zijn dat militairen van de VS door een zeedrone zijn gered.
De aanval brengt het broze staakt-het-vuren tussen Iran, de VS en Israël weer aan het wankelen. Gisteren voerden Israël en Iran wederzijds raketaanvallen uit. Sinds het einde van gistermiddag geldt opnieuw een wapenstilstand.
De Apache is geraakt door een Iraanse drone, meldt de Amerikaanse nieuwssite Axios op basis van een Amerikaanse functionaris. Het zou nog onduidelijk zijn of het een opzettelijke actie is geweest.
Tientallen toestellen VS getroffen
Het is voor zover bekend de eerste keer dat een Amerikaanse Apache is neergehaald in de oorlog met Iran. Hoewel Iran veruit het zwaarst heeft geleden onder de bombardementen, heeft ook de luchtmacht van de VS forse verliezen geleden. Enkele tientallen toestellen zijn vernietigd of beschadigd geraakt in de oorlog, zo bleek uit een recent gepubliceerd rapport van de Amerikaanse overheid.
Onder meer een aantal straaljagers en tankvliegtuigen is verloren gegaan in de strijd. Soms ging het om friendly fire, ofwel een toestel dat onbedoeld was neergehaald door bondgenoten of eigen manschappen. Het is Iran gelukt om zeker 24 Reaper-drones neer te halen. Deze onbemande aanvalstoestellen kosten ruim 30 miljoen dollar per stuk.
Zeeblokkade handhaven
Apache-gevechtshelikopters worden door de VS gebruikt om de blokkade van Iraanse havens te handhaven. Trump probeert Iran te dwingen tot een akkoord over zijn nucleaire programma, maar tot nu toe zonder succes. Ondertussen blokkeren de Iraanse strijdkrachten de Straat van Hormuz, waardoor er nauwelijks nog commerciële scheepvaart mogelijk is in deze belangrijke zeeroute.
De VS en Israël begonnen op 28 februari de oorlog tegen Iran. Teheran reageerde met raket- en drone-aanvallen op verschillende landen in de regio, waardoor het Midden-Oosten werd meegesleurd in het conflict. Sinds 8 april geldt er een wapenstilstand, maar die is herhaaldelijk door de betrokken partijen geschonden.
