NOS Nieuws••Aangepast
Volgens de Amerikaanse president Trump is de overeenkomst tussen Iran en de Verenigde Staten verleden tijd. Hij reageerde op de NAVO-top in Ankara op de recente vijandelijkheden tussen de landen.
“Ik denk dat het voorbij is”, antwoordde hij op een vraag van een journalist, zittend naast NAVO-secretaris-generaal Rutte. “Het is tuig. Het zijn zieke mensen. Wat mij betreft is het gewoon tijdverspilling om met ze te onderhandelen.”
Vannacht voerde het Amerikaanse leger aanvallen uit op Iraanse doelen. Meer dan tachtig doelen zouden zijn geraakt, waaronder luchtafweersystemen, commandonetwerken en tientallen kleine boten van de Islamitische Revolutionaire Garde. Het was volgens de VS een reactie op drie recente Iraanse aanvallen op commerciële schepen in de Straat van Hormuz.
Iran reageerde vanochtend vroeg door Amerikaanse militaire bases in Koeweit en Bahrein aan te vallen.
Vorige maand tekenden Iran en de VS een intentieverklaring die uiteindelijk tot een vredesovereenkomst zou moeten leiden. Onderdeel van die intentieverklaring was een staakt-het-vuren. In de praktijk waren er met grote regelmaat schendingen van dat bestand. De onderhandelingen over een definitief akkoord zijn de afgelopen tijd ook nauwelijks opgeschoten.
‘Verbreek banden met Spanje’
Trump zei in Ankara ook dat hij niets meer te maken wil hebben met Spanje, volgens hem “een vreselijke bondgenoot”. Naar eigen zeggen heeft hij minister Bessent van Financiën opdracht gegeven om alle handelsbetrekkingen met dat land te verbreken.
Trump ligt al langer op ramkoers met de Spaanse premier Sánchez, onder meer omdat diens regering weigert het defensiebudget te verhogen naar 5 procent van het bruto binnenlands product. Ook de Spaanse weigering om de VS Iran te laten aanvallen vanaf militaire bases in Spanje zette kwaad bloed.
Op het nieuwe dreigement van Trump reageert Spanje laconiek. “Deze verklaringen zien we als business as usual“, staat in een verklaring van het kantoor van Sánchez. “Spanje heeft sterke sociale, culturele en economische banden met de VS en we zijn niet van plan om dat te veranderen.”
Groenland blijft belangrijk
De Amerikaanse president uitte in Ankara ook kritiek op andere NAVO-landen, vanwege hun verzet tegen zijn pogingen om Groenland in te lijven. Trump zei dat “Groenland heel belangrijk is voor de Verenigde Staten, maar niet voor Denemarken”.
De Deense premier Frederiksen, ook in de Turkse hoofdstad, zei in een reactie dat ze rekent op de steun van de NAVO-bondgenoten. Groenland is niet te koop, herhaalde ze. “We zijn klaar om iedere centimeter van het NAVO-grondgebied te verdedigen, inclusief ons eigen territorium. En als er iets met ons gebeurt, hopen we dat onze bondgenoten er ook voor ons zijn.”
