NOS Nieuws•
Het is inmiddels een bekend plaatje: Shell tegenover Milieudefensie in de rechtszaal. Vandaag diende een uitzonderlijke zitting bij de Hoge Raad, de hoogste rechterlijke instantie in Nederland. Vaak zijn procedures hier schriftelijk, maar deze keer konden de partijen hun pleidooi laten horen.
De advocaten van Milieudefensie herhaalden het bekende standpunt: “Shell moet de uitstoot zeer fors reduceren”. Raadsman Roger Cox benadrukte de verantwoordelijkheid die Shell en andere bedrijven hebben om CO2 te verminderen.
Een verplichting van Shell om de uitstoot aanzienlijk te verlagen “zal een belangrijke en grote bijdrage leveren aan het tegengaan van klimaatverandering”, zei Cox in de zaal in Den Haag.
Shell een rol
Advocaten van Shell begonnen hun pleidooi met de stelling dat de partijen het eens zijn dat een “urgente transformatie in het energiesysteem nodig is”. Advocaat Freerk Vermeulen erkent ook “dat ondernemingen als Shell hierin een rol hebben”. Maar daarna lopen de meningen van Milieudefensie en Shell uiteen, vervolgt hij.
Shell wijst erop dat wereldwijd de vraag naar olie en gas nog groeit. “En olie en gas houden nog aanzienlijke tijd een belangrijke functie om in de vraag naar energie te voorzien.”
Slepende strijd
Het is een slepende juridische strijd die al zeven jaar duurt. In 2021 oordeelde de rechter dat Shell de CO2-uitstoot versneld moest terugdringen.
Drie jaar later ging in hoger beroep een streep door die uitspraak. Het gerechtshof oordeelde dat Shell de uitstoot weliswaar moet verminderen, maar ook dat het heeft geen zin heeft het bedrijf meer te laten doen dan andere energieproducenten. De eis om de uitstoot van Shell in 2030 met 45 procent te verlagen werd daarom afgewezen.
Milieudefensie, toen nog onder directeur Donald Pols, stapte naar de Hoge Raad. Dat het hof inderdaad geen concreet percentage uitstootreductie kan opleggen aan een individueel bedrijf, moet de hoogste rechter maar beoordelen, vond Milieudefensie.
Daarom troffen de twee partijen elkaar vandaag in Den Haag.
Percentage opleggen?
De vraag die centraal stond vandaag: kán de rechter Shell opleggen om de uitstoot van broeikasgassen met een bepaald percentage te verminderen? Shell vindt dit “niet alleen weinig zinvol, maar ook disproportioneel”. Milieudefensie noemt het noodzakelijk.
De pleidooien leidden tot kritische vragen van de rechters en de leden van het parket. Die wilden weten hoe Milieudefensie tot dit concrete percentage kwam van 45 procent reductie.
Milieudefensie wees op klimaatscenario’s die laten zien welke vermindering van CO2 nodig is. De raadsman zei dat daaruit al een absolute ondergrens blijkt van 30 procent en daar zijn andere factoren nog niet in meegenomen.
Of de Hoge Raad dat volgt zal begin volgend jaar duidelijk worden. Het parket doet in het najaar zwaarwegend advies aan de Hoge Raad. De uitspraak zal naar verwachting in het voorjaar van 2027 volgen.
Ondertussen heeft Milieudefensie een nieuwe zaak aangespannen tegen Shell. Daarin stelt de milieuorganisatie dat het bedrijf moet stoppen met het aanboren van nieuwe olie- en gasbronnen.
