Veertigste verjaardag van .nl: ‘Het is een beetje uit de hand gelopen’

• Noor de Kort

  redacteur Online

Vandaag bestaat het .nl-domein veertig jaar. Op 25 april 1986 werd de aanvraag hiervoor goedgekeurd.

De grondlegger van deze landcode op internet was Piet Beertema, die op dat moment als systeembeheerder werkte bij het nationale onderzoeksinstituut Centrum Wiskunde & Informatica (CWI). Vanwege zijn gezondheid geeft de 82-jarige Beertema geen interviews, maar vijf jaar geleden vertelde hij in de podcast 35 jaar .nl over het ontstaan.

“Ik heb een keurige aanvraag opgesteld”, zei hij destijds over zijn verzoek om te starten met .nl. “Ik was echt verbijsterd toen ik twee weken later een mailtje kreeg: ‘Goedgekeurd, ga je gang maar.'”

Binnen het .nl-domein registreerde Beertema als eerste de website cwi.nl, voor zijn eigen werkgever. “Dat wekt natuurlijk geen verbazing.” Inmiddels zijn er meer dan 6 miljoen .nl-domeinnamen geregistreerd. Daarmee is Nederland vierde op de wereldwijde ranglijst van landendomeinen.

Begin jaren 80 bestond al wel een aantal internetdomeinen, zegt Teus Hagen. Hij was in de jaren 80 bij het CWI de leidinggevende van Piet Beertema. “Je had .edu voor onderwijs, .gov voor de overheid en .com voor commerciële zaken. Maar wij vonden dat het te veel gericht was op de Verenigde Staten.”

Hagen, Beertema en hun collega’s begonnen daarom na te denken over geschikte internetdomeinen voor Europa. “Op een bierviltje schreven we toen .nl en .be”, zegt Hagen. “Dat was gebaseerd op de landcodes op kentekenplaten.”

Sommige Europese landen hadden op het nummerbord slechts één letter, zoals Duitsland. Maar dat moesten er bij de domeinen twee worden, bedachten de mannen.

Nederland was een van de eerste landen in Europa met een eigen domein. Beertema maakte daarom een “doe-het-zelf-pakketje” voor andere landen. “Sommige waren wat trager dan andere, maar binnen een jaar, hooguit twee jaar hadden alle aangesloten landen hun domein.”

De kracht van het systeem zit hem in de eenvoud, betoogde Beertema in de podcast. “Beter kon je het niet opzetten, want je deelt het in stukjes op en draagt de verantwoordelijkheid over.”

In de eerste jaren deed Beertema het beheer van .nl helemaal zelf. “Hij besliste welke naam gebruikt kon worden”, zegt Hagen. In het begin was dat nog wel te doen, “want het begon heel klein”.

Maar in de loop der jaren werd dat steeds ingewikkelder. “Hij moest bijvoorbeeld vechten met verschillende mensen die allemaal zeiden dat ze Philips heetten. Dat is een worstelpartij die je niet in je eentje kan doen.”

In 1996 kwam daar een einde aan. Toen werd de Stichting Internet Domeinregistratie Nederland (SIDN) opgericht. Die is sindsdien verantwoordelijk voor aanvragen voor een nieuw internetadres binnen het .nl-domein.

In het eerste jaar ging Beertema nog steeds over de toekenning van domeinnamen. Hij heeft in totaal zo’n 10.000 url’s geregistreerd, weet de SIDN. Maar vanaf de jaren 90 ging het snel met de internetadressen in Nederland. In 2003 waren het er ruim 1 miljoen. Dat groeide daarna verder naar 4 miljoen in 2010, 5 miljoen in 2012 en in 2020 werd de grens van 6 miljoen gepasseerd.

“Het is een beetje uit de hand gelopen, mag ik wel zeggen”, aldus Beertema. Ook Hagen is nog steeds trots op de vondst van het .nl-domein. “Op elke vrachtwagen zie ik mijn handtekening staan.”