VS bereidt zich voor op Oranjelegioen: ‘Nederlandse manier is geweldig’

• Sjoerd den Daas

  correspondent Verenigde Staten

78 Superbowls. Zo zien de lokale autoriteiten de 78 wedstrijden die tijdens het WK voetbal op Amerikaanse bodem worden gespeeld, van de aftrap in Los Angeles tot de finale in het New York/New Jersey-stadion.

Elf steden zijn het, waar de wereld op bezoek komt. In deze tijd van oorlog en politiek geweld maken de diensten de borst nat.

“We hebben hier al een Super Bowl gehad, en kennen de veiligheidsvereisten”, zegt David Sierotowicz. Hij is korpschef in New Jersey, en leidt de veiligheidsoperatie in de staat die gastheer is van de finale. “Tegelijk: met alles eromheen is het echt veel meer dan dat.”

De eerste Oranjefans zijn al neergestreken in Dallas, waar Nederland morgen speelt tegen Japan:

Alleen al in het New York/New Jerseystadion worden acht wedstrijden gespeeld, en er zijn meerdere fanzones in New York. En in tegenstelling tot de Superbowl is het WK uitgespreid over meerdere weken. “Er zijn veel plekken waar grote groepen mensen samenkomen”, aldus de korpschef. Sowieso is het toernooi groter dan het vorige Amerikaanse WK, in 1994.

Belangrijkste verschil misschien nog wel met toen: het vindt plaats in een wereld die er een stuk onveiliger op is geworden. Volgens onderzoekers van de Universiteit van Uppsala, in Zweden, lag het aantal conflicten in de wereld afgelopen jaar op het hoogste punt sinds de Tweede Wereldoorlog. En dat was nog voor de oorlog met Iran.

“Alles wat ik kan zeggen is dat we alles nauwgezet in de gaten houden”, zegt Sierotowicz op de vraag of het dreigingsbeeld rond ‘zijn’ stadion is veranderd sinds de oorlog met Iran. Of ze rekening houden met aanslagen? “Vooralsnog hebben we niets dat daarop wijst.”

Het is wel waar ze rekening mee houden in het grote commandocentrum van de politie in New Jersey, dat alleen gebruikt wordt bij de allergrootste evenementen en bij calamiteiten. De laatste keer was tijdens covid. Net als in andere staten is dat zenuwcentrum tijdens het WK 24 uur per dag, zeven dagen per week bemand.

Ook zit er in Virginia een politiecentrum waar inlichtingen en achtergronden gedeeld worden door afgevaardigden uit deelnemende landen. Van binnenlandse problemen tot geopolitieke risico’s en fancultuur, want elk nationaal elftal komt met supporters met een eigen gebruiksaanwijzing.

De marsen van de Oranjefans zijn in de VS niet onopgemerkt gebleven. Sterker nog: ze hebben zich erop voorbereid tijdens het EK bij onze oosterburen. “Toen we in Duitsland waren, hebben we een aantal van die fanmarsen bekeken”, vertelt luitenant-kolonel Doug Lemanowicz van het FIFA-incidententeam. “De manier waarop de Nederlanders dat doen, is echt geweldig.”

Dat is ook in Arlington niet onopgemerkt gebleven. In die stad, bij Dallas, speelt het Nederlands elftal morgen zijn eerste wedstrijd en zullen de fans als gewoonlijk in een Oranjemars naar het stadion gaan. “Mijn eerste indruk is dat Nederlandse supporters prettig zijn om mee samen te werken en vooral komen om er een mooi feest van te maken”, zegt sergeant Richard Coleman van de politie in de speelstad.

“Ook hier hebben we een Super Bowl gehad en de World Series in het honkbal. Maar het WK voetbal is van een andere orde: alsof je negen Super Bowls achter elkaar organiseert, zoveel wedstrijden worden hier gespeeld.” Zoals voor veel speelsteden geldt: het stadion ligt ver buiten de stad.

Wennen is het wel, de manier waarop de fans hun sport benaderen. “In New Jersey kunnen we dat niet op diezelfde manier organiseren, de infrastructuur is daar niet op ingericht”, zegt Lemanowicz over de oranjemarsen. Niet dat dat nodig is voorlopig: op zijn vroegst zou Oranje in de achtste finales terecht kunnen komen in New York.

“In plaats van dat supporters over de snelweg moeten marcheren en alles platleggen, geven wij ze de ruimte om hun marsen rond het stadion te lopen,” zegt Lemanowicz van het FIFA-team. Dat gaan ze ook in Dallas doen, zondagochtend, op de wegen rond het stadion.

“Marsen zijn niet iets wat de Dallas Cowboys normaalgesproken doen”, lacht Coleman. “Wel parades, met veel grotere aantallen dan er naar verwachting aan de oranjemars zullen deelnemen.”

Gerekend wordt op enkele duizenden supporters. Behalve agenten langs de route en barricades moeten ook drones de beveiliging op orde houden. “Om de menigte te monitoren, maar ook om drones uit de lucht te halen als dat nodig is.”