NOS Nieuws••Aangepast
Vier jaar na het begin van de Russische invasie in Oekraïne roept president Zelensky op de offers die zijn land heeft gebracht niet te verkwanselen aan de onderhandelingstafel. In een opgenomen videoboodschap prijst hij de enorme moed, het harde werk en het uithoudingsvermogen van zijn landgenoten en moedigt hen aan de Russische agressie te blijven weerstaan.
“Mijn belangrijkste boodschap is altijd: laat al deze jaren niet voor niets zijn geweest”, zegt hij over de opdracht die hij de Oekraïense onderhandelaars meegeeft in de vredesgesprekken met Rusland. “Doe recht aan de strijd, de moed, de waardigheid, alles wat Oekraïne heeft moeten doorstaan. Dit mag je niet opgeven, vergeten of verraden.”
Zelensky had het filmpje deels opgenomen in het hoofdkwartier onder het presidentiële paleis waar hij de eerste dagen van de oorlog doorbracht. “Ons volk heeft toen niet de witte vlag gehesen – we hebben ons achter de blauw-gele geschaard”, keek hij terug op die tijd. “We hebben bewezen: je kunt ons in bunkers dwingen, maar we blijven niet eeuwig ondergronds. We herrijzen en blijven vechten.”
Opsomming van menselijk leed
Onder beelden van die strijd somde hij ruim een halve minuut lang Russische wandaden op: het bloedbad onder burgers in Boetsja, de aanval op een theater vol vluchtelingen in Marioepol, de verwoesting van de Kachovka-stuwdam, de raket die treinreizigers doodde in Kramatorsk. “Rusland heeft al onze gezinnen pijn gebracht, in elk Oekraïens hart.”
Volgens Zelensky voert Poetin een terreurcampagne omdat Rusland op het slagveld niet kan winnen. “Het ’tweede leger van de wereld’ vecht tegen flatgebouwen en energiecentrales. Ook nu Oekraïners de strengste winter in de geschiedenis beleven. Bijna elke nacht is er terreur. Ik weet niet wie dit kan doorstaan. Maar Oekraïners doen het.”
Het Kremlin legt vanmorgen de schuld voor het conflict bij de landen die Oekraïne steunen. “Omdat het Westen zich ermee bemoeide, is dit een breder conflict geworden met landen die ons willen verpletteren”, zegt een woordvoerder over de ‘speciale militaire operatie’, zoals Rusland de oorlog noemt. Doel van de strijd noemt Moskou “de veiligheid van de bevolking in Oost-Oekraïne”.
Europees bezoek
Voor de herdenking van vier jaar totale oorlog is Europese Commissievoorzitter Von der Leyen vanmorgen aangekomen in de hoofdstad Kyiv. Ook zeven Europese premiers en ministers van Buitenlandse Zaken gingen daar bij Zelensky langs, onder wie premiers Frederiksen (Denemarken) en Stubb (Finland).
In een herdenkingstoespraak op het NAVO-hoofdkwartier in Brussel benadrukte secretaris-generaal Rutte het belang van voortdurende steun aan het land. “Met beloftes van hulp alleen eindig je geen oorlog”, zei hij. “Het is hoogstnoodzakelijk dat Oekraïne de militaire, financiële en humanitaire hulp die het nodig heeft blijft ontvangen.”
De nieuwe premier Jetten belde gisteren kort na zijn beëdiging al met Zelensky. Die zei hem dat Oekraïne niet alleen voor het eigen land vecht, “maar ook voor Europese waarden en daarom onze steun verdient”. Jetten zei snel Kyiv zelf te willen bezoeken.
In Den Haag waren vanmorgen een tiental mensen bijeengekomen bij de Russische ambassade om te protesteren tegen de oorlog. Daarbij hield kunstenaar Teun Castelein een lawaaiprotest met draaiorgels, zoals altijd op de dag dat de inval wordt herdacht. Dit jaar had hij er vier laten aanrukken, die door elkaar continu het Oekraïense volkslied spelen.
Castelein had kort met de Russische ambassadeur gesproken, die vanwege het lawaai naar buiten was gekomen. “Ik vroeg hem wat hij ervan vond en toen zei hij: ‘Ik wil dat het direct stopt’. Toen zei ik dat ik dat ook graag zou willen, dat het direct stopt.”
