Proef met onderzoek naar verwurging levert veel meer aanvragen op dan verwacht

Forensisch artsen in Rotterdam krijgen veel meer aanvragen dan verwacht voor onderzoeken naar pogingen tot wurging. Sinds 1 december 2025 loopt er een proef waarbij de politie en Veilig Thuis een medisch expertisecentrum inschakelen als er vermoedens zijn van pogingen tot wurging.

Het forensisch medisch expertisecentrum FARR verwachtte zo’n 200 aanvragen per jaar, maar kreeg er in de eerste drie maanden van de pilot al 150.

“Het is een enorm aantal”, zegt directeur Geranda Zeelenberg tegen de NOS. “Voorheen zagen we deze mensen niet of nauwelijks. Dan is de vraag wel, waar komen ze dan vandaan? Waarschijnlijk waren ze er altijd al, maar hebben we met het onderzoek dat we hebben opgestart het bewustzijn hierover vergroot.”

Bij het merendeel van de onderzochte vrouwen vinden de artsen letsel dat kan wijzen op een poging tot wurging. Van de 151 vermoedelijke slachtoffers daarvan, lieten 139 zich onderzoeken door FARR. Bij 92 procent van de slachtoffers stelden de artsen vast dat er letsel is dat kan zijn ontstaan door een wurging.

Wat opvalt, is dat 90 procent van de onderzochte slachtoffers vrouw is en dat er in 78 procent van de gevallen sprake is van partnergeweld.

Normaal gesproken ontvangt het expertisecentrum jaarlijks 200 à 250 aanvragen voor onderzoek bij vermoedens van letsel van huiselijk geweld. De artsen verwachtten een vergelijkbaar aantal aanvragen bij vermoedens van niet-fatale verwurging, maar dat blijken er dus veel meer te zijn.

“Wat we terughoren is dat ze vaak al langere tijd slachtoffer zijn van geweld, maar dat de angst nu toenam. Dat kan inderdaad zijn door het grijpen bij de hals, maar ook doordat de ernst van het geweld over het geheel is toegenomen”, zegt Zeelenberg.

Het doel van de pilot is om vaker te kunnen vaststellen of een vrouw slachtoffer is van een poging tot wurging. “Dat is één van de rode vlaggen voor femicide”, zegt een woordvoerder van de politie Rotterdam. Het Openbaar Ministerie definieert femicide als het opzettelijk doden van vrouwen en meisjes.

Volgens de politie is het belangrijk om een beeld van deze signalen te hebben, “zodat we samen met onze partners erger kunnen voorkomen.”

Judith van der Laar van Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond beaamt dat. “We zijn erg blij met de alertheid op verwurging. Tegelijkertijd zijn we in onze regio al zeer alert op deze rode vlag voor femicide. Als slachtoffers aan ons vertellen dat ze verwurgd zijn, dan nemen we dat ook zonder forensisch bewijs direct zeer serieus.”

Om een goede inschatting van de veiligheid van het slachtoffer te kunnen maken wordt gekeken naar drie gebieden: medisch, het geweldspatroon en letselduiding. “Het forensisch bewijs uit deze pilot helpt daar zeer bij, want letsel bij verwurging is niet altijd op het oog zichtbaar”, aldus Van der Laar.

De vrouwen worden onder meer onderzocht met forensisch licht, een speciale camera waarmee ook in de verschillende huidlagen en -diepten kan worden gekeken. Daarmee kan ook letsel dat aan de buitenkant niet zichtbaar is, worden vastgesteld.

Het letsel wordt vastgelegd, beschreven en geduid en kan worden gebruikt als strafrechtelijk bewijs. “Dat is een grote vooruitgang voor het voorkomen van een fatale afloop, maar ook van recidive”, zegt Van der Laar. “Als we dit landelijk als vaste werkwijze kunnen invoeren, zullen we sneller met elkaar tot doorbraken komen.”