NOS Nieuws•
Het aantal besmettingen met seksueel overdraagbare aandoeningen zoals gonorroe en syfilis is in Europa in tien jaar tijd fors toegenomen.
Volgens Hanna Bos, Arts infectieziekten-bestrijding bij SOA Aids Nederland, komt de stijging niet als verrassing, maar is deze wel problematisch: “We waarschuwden al eerder voor met name een opmars aan gonorroe. Het zijn hele nare infecties die je kan hebben zonder dat je klachten hebt en die ook op lange termijn gevolgen kunnen hebben”, aldus Bos.
De meest recente cijfers, over 2024, zijn geïnventariseerd door het Europese RIVM, het ECDC. De toename van geslachtsziektes heeft volgens het de Europese gezondheidsorganisatie verschillende oorzaken. Mensen wachten tegenwoordig vaak langer voordat ze een test laten doen. Ook kan het preventiebeleid in veel landen beter.
Dat geldt ook voor Nederland, aldus Bos. “Het condoomgebruik daalt al jaren. Zeker onder jongeren. De afgelopen tijd is er bijvoorbeeld geen gerichte campagne geweest voor condoomgebruik en dat heeft invloed op de kennis van die doelgroep.”
Uit onderzoek blijkt ook dat veel jongeren moeite hebben met het vinden van juiste informatie op het gebied van seksualiteit, anticonceptie en soa-preventie. Betrouwbare sites voor jongeren met informatie over seks en soa’s worden steeds minder bezocht.
“Tegelijkertijd horen we dat jongeren AI raadplegen met bijvoorbeeld de vraag of ze een test moeten doen. ChatGPT gebruikt wel betrouwbare info, maar haalt dat vaak door elkaar. Zo krijg je advies dat geldt voor genitale wratten voor een hele andere soa”, aldus Bos.
Grote druk op soapoli’s
In 2024 waren er ruim 160.000 consulten bij seksuele gezondheidscentra zoals de GGD. “De soapoli’s kunnen de vraag niet aan en dat is zorgelijk”, stelt Bos.
Het budget voor soa-zorg is al sinds 2015 hetzelfde, terwijl de kosten voor een consult zijn gestegen. De centra kunnen daardoor steeds minder consulten plannen voor het geld dat zij ieder jaar ontvangen. Dit raakt vooral mensen met een verhoogd risico op soa’s zoals jongeren, mensen met een migratieachtergrond, lhbtiq+-ers en sekswerkers.
Voor een soa-test kunnen mensen ook bij hun huisarts terecht, maar ze kiezen er soms uit schaamte voor dat niet te doen.
‘Jong geleerd, oud gedaan’
Bos pleit voor laagdrempelige zorg en goede seksuele voorlichting, “daar hebben jongeren hun hele leven profijt van”.
Volgens een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport staan er dit jaar nog activiteiten gepland. Deze zijn gericht op jongeren van 16 tot 20 jaar oud met het doel om condoomgebruik te promoten. Hoe die activiteiten er precies uit komen te zien is nog niet duidelijk.
In 2027 komt er vijf miljoen euro beschikbaar, geld dat onder meer bedoeld is om de samenwerking tussen GGD’s en huisartsen te verbeteren. In 2028 loopt dat op tot 7 miljoen euro.
Het RIVM komt eind juni de met de Nederlandse soa-cijfers over 2025.
