Huisartsen financieel gedwongen tot gebruik gebrekkige zorg-apps

Zorgverzekeraar Zilveren Kruis oefent sinds dit jaar financiële druk uit op huisartsen om zorg-apps te gebruiken die niet voldoen aan de wet- en regelgeving. Dat zeggen tientallen huisartsen tegen de NOS naar aanleiding van eerdere berichtgeving.

Het gaat om apps die patiënten adviseren of ze een afspraak moeten maken bij de dokter. Vaak twijfelen de huisartsen of de apps medisch verantwoord zijn. Maar als huisartsen weigeren de apps te gebruiken, worden ze financieel gestraft omdat ze dan een lagere vergoeding krijgen voor andere zorg.

Huisartsen kunnen tot 10.000 euro per jaar mislopen. Dat is problematisch, omdat sinds 2023 de huisartsentarieven structureel te laag zijn vastgesteld. Het betalen van vaste lasten, bijvoorbeeld de huur voor het praktijkgebouw, wordt steeds lastiger.

Deze situatie is mede het gevolg van twee grote zorgakkoorden(opent in nieuw venster) uit 2022 en 2024. Veertien partijen hebben het akkoord ondertekend. De zorgsector, de zorgverzekeraars en het kabinet willen hiermee de zorg toegankelijk houden en de personeelstekorten opvangen. Zorg-apps die het werk van echte zorgverleners overnemen, waaronder triage-apps zoals het bekende Moet ik naar de dokter?, zijn een prioriteit in het akkoord.

Uit een recent rapport(opent in nieuw venster) van kennisplatform Digizo.nu, dat is opgericht door de veertien partijen om de zorg te adviseren over digitalisering, blijkt dat er nog weinig resultaten zijn die de effectiviteit van deze apps onderbouwen. Daarvoor “is aanvullend bewijs nodig”.

Ook blijken de ervaringen van artsen die de apps hebben getest uiteen te lopen. “Waar de ene zorgverlener aangeeft dat de kwaliteit van de vragenlijsten om spoed en niet-spoed van elkaar te onderscheiden goed is, geeft een ander aan dat de vragenlijsten vaak onvolledig zijn”, staat in het rapport.

Digizo.nu adviseert in het rapport dat er meer onderzoek nodig is voordat dergelijke apps grootschalig kunnen worden uitgerold.

Toch wacht Zilveren Kruis niet op extra bewijs en zet de grootste zorgverzekeraar van het land huisartsen onder druk om de app te gebruiken. Praktijken die dit niet doen, krijgen 1 euro minder vergoeding per patiënt, zo blijkt uit de tarievenlijst van de verzekeraar. Gemiddeld hebben praktijken ruim 3600 patiënten, dus het mogelijke verlies loopt in de duizenden euro’s.

Voor de Utrechtse huisarts Nanja Danhof in Kanaleneiland met ruim 9000 patiënten is het verlies dus nog groter. Maar vanwege de veiligheid van haar patiënten was de triage-app geen optie, zegt ze. “Veel van mijn patiënten spreken de Nederlandse taal niet goed of hebben weinig kennis over zorg, waardoor de kans groot is dat ze deze apps verkeerd invullen. Dat kan gevaarlijk worden, omdat patiënten mogelijk verkeerd advies krijgen en ik daar geen zicht op heb.”

Danhof: “Uiteraard hebben we vanwege het financiële verlies even overwogen om de app wel te gebruiken. Zo zie je hoe financiële druk onze vrijheid beperkt om medisch verantwoorde keuzes te maken.”

Zilveren Kruis zegt in een reactie dat de financiële prikkel moet helpen om de zorg efficiënter te maken en daarmee toegankelijk te houden én dat de maatregel voortkomt uit de zorgakkoorden, mede ondertekend door de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV).

“Maar het blijft aan de huisarts om te beoordelen of een toepassing past bij de eigen praktijk en patiëntenpopulatie”, reageert een woordvoerder van de LHV. De beroepsvereniging zegt zeker mogelijkheden te zien waarbij triage-apps helpen. Maar dan moeten huisartsen er wel op kunnen vertrouwen dat die apps voldoen aan de regels en moet duidelijk zijn voor welke patiënten en situaties die geschikt zijn. “Dat is nu nog onvoldoende geborgd.”

Toch is recentelijk 800 miljoen euro aan publiek geld toegekend om de komende drie jaar onder meer het gebruik van deze apps op te schalen. Dat apps nog niet aan de regels voldoen of risico’s kunnen opleveren is bijzaak, stelt minister van Langdurige Zorg Mirjam Sterk: “Er dreigt een huisartsentekort. We moeten zoeken naar slimme oplossingen en dat is bijvoorbeeld die digitale triage.”

Sterk benadrukt dat signalen van huisartsen wel belangrijk zijn. Dat juist kritische huisartsen worden gekort door de zorgverzekeraar, daar wil de minister niet op ingaan. “Ik ga niet over afspraken tussen zorgverzekeraars en zorgverleners.”

Niels Chavannes, hoogleraar huisartsgeneeskunde en werkzaam in het Leids Universitair Medisch Centrum, stelt dat zorgverzekeraars en de minister hun verantwoordelijkheid binnen deze grote zorghervorming niet nemen.

“Huisartsenpraktijken staan op deze manier met de rug tegen de muur. Het is lastig om de praktijk draaiende te houden omdat de financiering nu al te krap is. Op deze manier ga je gedwongen worden om te kiezen voor toepassingen die zich nog niet hebben bewezen en waar je niet achterstaat.”