NOS Nieuws•
-
Sarah Bürmann
redacteur Binnenland
-
Sarah Bürmann
redacteur Binnenland
Voor asielzoekers maakt het een wereld van verschil of zij vandaag of morgen aankloppen bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. Melden zij zich vandaag, dan vallen ze onder de oude regels en kan een oordeel over hun aanvraag nog jaren op zich laten wachten. Komen ze na middernacht aan, dan vallen ze onder nieuwe Europese regels en moeten ze al binnen zes maanden te horen krijgen of ze in Nederland mogen blijven.
Of de asielzoekers die vandaag in de wachtkamer zitten daar weet van hebben, is de vraag. Ze geven hun bagage af bij de ingang, waarna iemand hen fouilleert. Vervolgens krijgen ze een pakje sap of melk en een broodje terwijl ze wachten op een gesprek met een medewerker van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND).
Dat journalisten toegang krijgen tot deze wachtkamer, is zeer uitzonderlijk. Zeker met camera. Maar een dag voor de nieuwe Europese regels ingaan, staan de deuren van het Groningse complex voor de media wagenwijd open. De IND wil laten zien dat de asielprocedure vanaf morgen “efficiënter” zal verlopen. Aanleiding voor de veranderingen is het Europese migratiepact dat morgen ook ingaat.
Nog maar één gesprek
“We doen het nog een keertje”, zegt Anna Nijstad van de IND. Voor de derde keer legt de tactisch manager uit dat asielzoekers hier vanaf morgen een tablet krijgen. Zo’n beetje de volledige Nederlandse pers is ingegaan op de uitnodiging van de immigratiedienst. Vanwege de drukte besluit de IND om de groep op te splitsen.
Op de tablet kunnen asielzoekers in de tien meest voorkomende talen zelf hun gegevens invullen, legt Nijstad uit tijdens de rondleiding. Achter een loket zit een medewerkster die bezig is alles klaar te maken voor morgen. Ze is behoorlijk enthousiast. “Ik denk dat we veel efficiënter kunnen werken.”
-
Identificatieapparaat in het aanmeldcentrum in Ter Apel -
-
Bordje in het aanmeldcentrum -
Speelruimte voor kinderen in het aanmeldcentrum
Dat asielzoekers zich vanaf morgen aanmelden via een tablet, is lang niet de enige verandering. Zo krijgen asielzoekers die tot en met vandaag binnenkomen twee gesprekken met de IND. Straks is dat er nog maar één.
Ook schrapt de IND het zogeheten ‘voornemen’: een bericht waarin staat of de dienst van plan is om de asielaanvraag af te wijzen of toe te kennen. Eventuele fouten in de procedure kunnen dan nog hersteld worden vóór een definitief besluit valt.
Bemoeienis
Maar asieladvocaten zijn er niet blij mee. Wil Eikelboom, voorzitter van de Vereniging van Asieladvocaten Nederland (VVAN), gelooft best dat de procedure straks sneller zal gaan. “Maar ik denk dat je slechtere besluiten gaat krijgen.” De vrees is ook dat die besluiten vervolgens op het bord van de rechter terecht zullen komen, waardoor die wordt overvraagd.
“Dat we efficiënter gaan werken verandert niks aan de zorgvuldigheid”, zegt IND-woordvoerder Gerard Spierenburg.
Wrange boodschap
Een moeder en haar zoontje lopen de wachtkamer binnen. Ze weten niet dat het van invloed is van dat ze zich juist vandaag aanmelden in Ter Apel. Zouden ze morgen in het aanmeldcentrum komen, dan krijgen ze – zo is het idee – binnen zes maanden te horen of ze in Nederland mogen blijven.
Maar deze vrouw en haar kind zullen net als de rest van de mensen die vandaag in de wachtkamer zitten waarschijnlijk jaren moeten wachten voor ze horen of ze een verblijfsvergunning krijgen. Een gevolg van een politieke keuze, legt de woordvoerder uit.
Helaas krijgen mensen die hun aanvraag al hebben ingediend minder prioriteit
“Het kabinet heeft de wens uitgesproken om de nieuwe termijnen te halen”, zegt Spierenburg, doelend op de targets die het Europese migratiepact voorschrijft. Dat betekent dat nieuwe aanvragen na 12 juni voorrang krijgen. “Helaas krijgen mensen die hun aanvraag al hebben ingediend minder prioriteit.”
In totaal gaat het om 54.000 aanvragen die nu onder op de stapel komen te liggen. Een deel van de asielzoekers die deze aanvragen deden wacht al jaren. “Daar komen nu nog jaren bij”, zegt Spierenburg. “Een wrange boodschap.”
Beter af?
Op het veldje voor de deur bij het naastgelegen asielzoekerscentrum liggen zo’n vijftig mannen in het gras. Of zij beter of slechter af zijn dan de asielzoekers die zich vanaf morgen aanmelden? Dat vindt Bart Lauret, woordvoerder van Vluchtelingenwerk, een “lastige vraag”. Hij wacht de journalisten buiten op na de rondleiding. Het is kiezen tussen twee kwaden, vindt Lauret. “Het is of achter in de rij aansluiten en drie jaar wachten of sneller een antwoord met minder waarborgen.”
De woordvoerder van de IND kan er na even doorvragen wel antwoord op geven. Hij denkt dat asielzoekers die zich vanaf morgen melden in Ter Apel beter af zijn. “Ze hebben sneller duidelijkheid.”
Of de mensen hier weten wat de gevolgen zijn van juist vandaag een asielprocedure starten? Zowel de IND als Vluchtelingenwerk zegt daar geen advies over te geven. De mensen in het gras en in de wachtkamer weten niet dat hun asielaanvragen onder op de stapel belanden.
