Extreme hitte in de VS laat snelheid klimaatverandering zien

• Vera Boonman

  redacteur Klimaat

De extreme hitte in het zuidwesten van de Verenigde Staten was rond deze tijd van het jaar zonder klimaatverandering vrijwel onmogelijk geweest. “Je weet dat het klimaat verandert en dat we dus vaker extreem weer kunnen verwachten. Maar de snelheid waarmee het gaat, verbaast me echt”, zegt klimatoloog Rob Sluijter van het KNMI.

In onder meer Californië, Arizona, Nevada en New Mexico zijn hitterecords gebroken voor deze tijd van het jaar. In grote delen van die staten liep de temperatuur op tot rond 38 graden en in het zuiden van Arizona werd zelfs 43,3 graden gemeten, melden Amerikaanse media. Dat is de hoogste temperatuur ooit in de VS in maart.

Klimaatonderzoekers bevestigen in een recent onderzoek dat hittegolven in de regio door klimaatverandering naar schatting zo’n 4 graden warmer zijn geworden.

Op satellietbeelden van de VS is te zien dat de warme, droge lucht blijft hangen boven hetzelfde gebied in het zuidwesten. “In dat gebied daalt de lucht ook heel langzaam”, legt Sluijter uit. “Wolken lossen op en de zon staat er fel op. Het is ook enorm droog.” Onderzoekers omschrijven dat er een ‘hittekoepel’ is ontstaan. “Door dit hogedrukgebied waar heel veel warme lucht in zit, ligt er een soort warme koepel over het gebied.”

De hittegolf heeft ook gevolgen voor de rest van het jaar. Zo is dit jaar weinig sneeuw gevallen in de bergen in de regio. “En door de hitte smelt alle sneeuw weg die er tot nu toe was”, zegt Sluijter. “Dat is heel jammer, want hierdoor kunnen later in het seizoen problemen ontstaan met de watervoorziening.”

Daar maakt ook de Nederlander Joost van Haren zich zorgen om. Hij woont al meer dan dertig jaar in de VS en de hittegolven in Arizona zijn voor hem heel normaal. “Maar nu zijn ze er zo vroeg, dat alle sneeuw al bijna weg is. Dat kan ertoe leiden dat we in juni of juli al een watertekort hebben.”

Verder is door de droogte het risico op natuurbranden groter en bereikt de temperatuur van de zee langs de kust van Californië momenteel recordhoogtes. Dat signaleert het Shore Stations Program, dat al jarenlang dagelijks metingen doet langs deze kust.

Van Haren zegt dat hij gewend is aan de hitte in Arizona, waardoor die minder invloed heeft op hem. “Maar voor mensen die op straat leven is het een veel groter probleem.” Hij is aardonderzoeker en houdt zich veel bezig met de gevolgen van klimaatverandering.

In de bergen in zijn omgeving ziet hij dat de natuur nu al bruin wordt, terwijl het normaal gesproken rond deze tijd nog groen is. “En ik heb een paar citrusbomen in de tuin die ik niet genoeg water heb gegeven, waardoor de bladeren nu dor zijn.”

Jaarlijks sterven wereldwijd honderdduizenden mensen door hitte en daarmee zijn hittegolven de “dodelijkste vorm van extreem weer”, schrijven onderzoekers betrokken bij World Weather Attribution. Die proberen na extreme weersomstandigheden zo snel mogelijk vast te stellen of die zijn veroorzaakt of versterkt door klimaatverandering.

Een hittegolf aan het begin van het jaar is bovendien dodelijker vergeleken met de zomer of herfst. Dat bevestigt Sluijter. “Als je van de winter plotseling in een hittegolf terechtkomt, dan is de impact op je lijf heel groot”, zegt de klimatoloog. In de zomer heeft het lichaam meer tijd gehad om gewend te raken aan de warmte. Al kunnen hittegolven ook dan gevaarlijk zijn.

Ouderen, baby’s en mensen met een chronische ziekte zijn het kwetsbaarst voor extreme hitte. Daarnaast worden bewoners van slecht geïsoleerde huizen en dakloze mensen hard geraakt.

Het weekend was nog behoorlijk heet in het zuidwesten van de VS, deze week gaan de temperaturen waarschijnlijk wat zakken.