NOS Nieuws•
Op socialemediaplatformen als TikTok en Snapchat is een levendige handel in namaak-merkkleding. Dat blijkt uit onderzoek van NOS Stories. De Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst (FIOD) ziet dat hierbij steeds vaker gebruik wordt gemaakt van influencers.
Via promotievideo’s of ‘samenwerkingen’ worden de verkopers van namaak-merkkleding en hun producten door kleine en grote influencers aangeprezen, terwijl dat – net als de verkoop zelf – strafbaar is. “Als de influencer weet dat hij of zij de aankoop van namaakgoederen aanprijst en hiervoor een vergoeding krijgt, kan er sprake zijn van deelname aan een criminele organisatie en strafrechtelijke vervolging voor witwassen”, stelt de FIOD.
Duizenden volgers
Het zijn veelal minderjarige jongeren die worden benaderd om dit soort verkoop te promoten. In ruil voor producten of tegen betaling moeten zij video’s plaatsen op platforms als TikTok, waarin ze de producten bespreken en de verkoper benoemen.
Ook Helena (18) en Jesse (17) werden gestrikt door namaak-verkopers:
Helena (18) en Jesse (17) werden gestrikt door namaak-verkopers
NOS Stories sprak met verschillende influencers die dit hebben gedaan. “Ik mocht niet zeggen dat ik het gratis had gekregen en moest doen alsof ik het zelf had gekocht”, vertelt de 18-jarige Helena met 60.000 volgers.
De video’s worden door de influencers zelf geplaatst en komen vaak ook op de sociale media van de verkopers te staan. Daar zijn naast influencers bijvoorbeeld straatinterviews, sketches en gemaskerde verkopers te zien, maar soms ook bekende personen zoals acteur Oussama Ahammoud (bekend van Mocro Maffia en Vakkenvullers). Zijn management heeft niet gereageerd op onze vragen.
De ene verkoper had op TikTok bijna 30.000 volgers, de andere zo’n 50.000 op Snapchat. Promotievideo’s op deze pagina’s halen geregeld honderdduizenden views, al zijn veel accounts verdwenen na vragen van NOS Stories. Ook verschillende webshops, waarnaar de video’s verwezen, zijn offline gehaald.
Met de verkoop van namaak-merkkleding is veel geld te verdienen, zeggen verkopers. Beheerders van webshops wilden niet op vragen reageren, maar een 15-jarige jongen die de kleding via Snapchat verkoopt wilde wel met NOS Stories in gesprek.
“Ik begon klein, maar ik verdien inmiddels zo’n 4000 tot 5000 euro per maand met de verkoop van schoenen, petten en jasjes”, stelt Noah (niet zijn echte naam):
Noah (15): ‘Ik verdien duizenden euro’s met namaak-merkkleding’
Dat tieners namaakmerkkleding kopen, bleek ook uit een vragenlijst van NOS Stories die door ruim duizend jongeren is ingevuld. Ruim de helft zegt dat het ze niet uitmaakt of merkkleding namaak is en dat het dragen ervan moet kunnen. Van de jongeren die het zelf kopen, is 70 procent er open over tegen vrienden.
Ik krijg elke dag nieuwe dossiers op mijn bureau.
De jongeren die advertenties voor namaak-merkkleding tegenkwamen, deden dat vooral op TikTok, Instagram en Snapchat – meestal wekelijks of zelfs dagelijks. Een derde van hen zag in die reclames ook influencers of bekende Nederlanders.
De verkoop en promotie van namaakkleding is dus strafbaar, maar merken gaan zelf ook achter de daders aan. “Ik krijg elke dag nieuwe dossiers op mijn bureau”, vertelt advocaat Iris van der Wal, die gespecialiseerd is in namaakbestrijding. “Influencers lopen daarmee het risico op tienduizenden euro’s schadevergoeding en proceskosten.”
