NOS Nieuws•
Bij ongelukken en bijna-ongelukken rond spoorwegovergangen zijn steeds vaker jongeren betrokken. Tussen 2021 en 2025 verdubbelde het percentage (van 17 naar 33 procent) en waren er op overwegen twaalf dodelijke slachtoffers onder jongeren tussen de 10 en 29 jaar, meldt spoorbeheerder ProRail.
Nog snel het spoor oversteken terwijl de slagbomen al zakken of na een trein al oversteken terwijl het rode licht nog brandt: het zijn voorbeelden van gevaarlijke situaties op en rond spoorwegovergangen. Jaarlijks gebeurt dit honderden keren. Ongeduld, haast en afleiding door de telefoon spelen daarbij een grote rol, ziet ProRail.
De spoorbeheerder gaf beelden vrij waar het bijna fataal afliep:
Beelden van gevaarlijke momenten bij spoorwegovergangen
Met een nieuwe campagne wil de spoorbeheerder jongeren tussen de 15 en 21 jaar waarschuwen voor de gevolgen. Beelden van berichten die worden getypt terwijl er een trein aankomt moeten jongeren er bewust van maken dat ze beter niet op hun telefoon kunnen kijken op dit soort plekken.
“Een trein swipe je niet zomaar weg”, zegt woordvoerder Martijn de Graaf van ProRail. “Je kunt beter een minuutje te laat komen dan nooit aankomen.”
Halve seconde eerder
Niet alleen voor slachtoffers en nabestaanden, ook voor machinisten kan het gevaarlijke gedrag een heftige ervaring zijn. “Laatst zag ik bij Staphorst een joggende dame”, vertelt Edwin van de Vegte, die 25 jaar machinist is. “Zonder te kijken stak ze doodleuk over. Ik passeerde met 120 kilometer per uur.”
Zulke situaties maken grote indruk, vertelt Van de Vegte. “Als ik een halve seconde eerder was geweest, had ik haar geraakt. Dan voel je weer precies waar je hart zit, hoor. Bij Steenwijk trilde ik niet meer, maar zulke situaties gaan je niet in de koude kleren zitten.”
Bij zijn collega Amber Huigen ging het recent ook maar nét goed. “Een fatbiker reed vlak voor me het spoor over. Gelukkig reed ik maar 40 kilometer per uur en kon de persoon passeren. Maar het hoort natuurlijk niet en je hart zit op zo’n moment in je keel.”
Onbewaakte overgangen
In eerdere campagnes waarschuwde ProRail ook al voor gevaarlijk gedrag bij en op de overgangen. Wat het effect daarvan was, is niet duidelijk. Op onbewaakte spoorwegovergangen, zonder slagboom en rood licht, gebeurden relatief veel ongelukken. Deze gevaarlijke overgangen worden stuk voor stuk aangepakt, bijvoorbeeld door er slagbomen, bellen en lichtsignalen bij te plaatsen.
Sinds 2024 kwamen er bij tientallen risicovolle spoorwegovergangen flitscamera’s. Deze werken goed in de strijd tegen gevaarlijk gedrag rond het spoor door automobilisten en andere weggebruikers met kentekens, concludeerde ProRail eerder dit jaar. Bij sommige overgangen daalde het aantal overtredingen met 60 procent.
