Tiktokshop komt naar Nederland, ‘een giftige cocktail voor impulsaankopen’

• Bart van der Heijden

  redacteur Economie

Al scrollende door je feed kom je op de sociale media app Tiktok een hele rits aan filmpjes tegen. De ene na de andere nieuwe ketting, armband of sjaal komt voorbij. Vanaf maandag kan het zomaar zijn dat je in de app deze spullen ook direct kunt kopen, via de nieuwe zogenoemde Tiktokshop.

De nieuwe webwinkel biedt kansen voor ondernemers, maar krijgt ook kritiek omdat het impulsaankopen zou aanjagen.

Hoe dan ook zal de manier van zowel kopen als verkopen radicaal veranderen, zegt Tamar Krijgsman, retail specialist bij PWC. “Met de komst van de Tiktokshop word je via de app niet alleen meer geïnspireerd, maar wordt het je ook makkelijk gemaakt spullen te kopen waarvan je eerst nog niet wist dat die überhaupt bestonden.”

Met de nieuwe functie komt onder video’s, of dat nou een livestream is of een vooropname, een knop waarmee je in de app direct spullen kunt kopen en afrekenen.

De shop is niet nieuw. In Amerika kunnen gebruikers al meer dan twee jaar direct aankopen doen in de app en ook in buurland Duitsland is deze functie sinds vorig jaar beschikbaar. “Daar zijn ze begonnen met beautyproducten en dat werkt echt heel erg goed”, zegt Krijgsman.

Dat beaamt Xandra Roukes van My Jewellery, verantwoordelijk voor de Tiktokshop binnen het bedrijf. “We hebben in het buitenland op dit soort platforms al verkocht en zien nu dat de markt steeds meer naar sociale media beweegt.” Daarom is het bedrijf al volop bezig met voorbereidingen voor maandag, als ze ook in de Nederlandse Tiktokshop hun spullen gaan verkopen.

Vanuit hun showroom in Den Bosch willen ze content maken voor Tiktok:

Bij marketingbureau GoSpooky zijn ze ook klaar voor de komst van de shop. Influencers en bedrijven kunnen straks een ruimte huren om daar te gaan livestreamen en zo producten te verkopen.

“In de livestream kunnen dan vragen worden gesteld over de spullen, en dat kan wel vier uur aan een stuk doorgaan”, zegt een van de oprichters Liam Tjoa. “Onze klanten hebben veel vertrouwen in de komst van de shop, omdat met een stuk minder kliks producten kunnen worden verkocht.”

Dat vormt ook een risico, blijkt uit een rapport van PWC. Tiktok kent in Nederland zo’n 7,5 miljoen gebruikers. “Als een product dat je aanprijst opeens viraal gaat, moet je daar wel aan kunnen voldoen en kunnen opschalen”, aldus Krijgsman.

We zagen dat ook gebeuren bij de Dubai chocoladerepen die in korte tijd immens populair werden. “Nederlandse ondernemers zijn voor zoiets vaak nog niet klaar.”

Er klinkt ook kritiek op de komst van de nieuwe online webwinkel, want er wordt hiermee een drempel weggenomen om even rustig te kunnen nadenken voordat je iets koopt.

“Het is sowieso de hel, zo’n online omgeving. Die faciliteert impulsaankopen al heel erg”, zegt hoogleraar consumentengedrag aan de Rijksuniversiteit Groningen, Bob Fennis.

In de shop worden relatief goedkope producten aangeboden. “Over dat soort producten ga je niet zitten wikken en wegen of je ze wel moet kopen. Het is bijna een soort giftige cocktail. De app surft al op impulsiviteit en als er ook geen drempels meer op de weg van jouw aankoop zitten, dan race je natuurlijk lekker door”, zegt Fennis.

Nastasia Griffioen van het kennisinstituut voor mentale gezondheid Trimbos, vreest dat mensen zich in de schulden kunnen werken door aankopen via de nieuwe functie. Met name jongeren zijn hier vatbaar voor.

Tiktok laat weten dat de shop alleen beschikbaar wordt voor gebruikers van 18 jaar en ouder, en daar ook streng op te handhaven. Zowel Griffioen als Fennis hebben daar twijfels over. “We weten allemaal hoe dat in de praktijk gaat, ik vink aan dat ik 18 ben en het is goed. Dit is echt een wassen neus”, zegt Fennis.

Datzelfde geldt voor ‘achteraf betalen’ wat met de komst van de shop in Nederland maandag nog niet beschikbaar zal zijn. “Het gebeurt wel vaker dat er functies worden toegevoegd aan apps, zodra er minder media-aandacht voor is”, zegt Griffioen.