NOS Nieuws
Als het kabinet tussentijds valt, moet de Tweede Kamer eerst debatteren over de vraag of het mogelijk is om de coalitie te lijmen of een nieuwe formatie te beginnen. Nu worden er meestal nieuwe verkiezingen uitgeschreven, maar een meerderheid van de Kamer wil af van wat bijna een automatisme is.
Een motie daarover van ChristenUnie, SGP en CDA kreeg vandaag ruime steun. Sinds het jaar 2000 heeft slechts één kabinet de volledige vier jaar volgemaakt. Zeven kabinetten sneuvelden tijdens de rit, waarna burgers voortijdig weer naar de stembus moesten. Volgens de indieners van de motie heeft dat geleid tot instabiel beleid, wat slecht is voor het ondernemersklimaat en het vertrouwen van burgers in de politiek.
In de meeste andere Europese landen worden er minder vaak nieuwe verkiezingen uitgeschreven. Daarnaast blijven in de provincies en gemeenteraden de volksvertegenwoordigers altijd vier jaar zitten. Dat moet ook weer het uitgangspunt worden voor de Tweede Kamer, staat in de motie.
Om na een kabinetsval nadrukkelijker te kijken naar alternatieven voor nieuwe verkiezingen, wil de Kamer zijn eigen reglement van orde wijzigen. Daarin staat nu dat de Kamer na een tussentijdse val “kán beraadslagen over een nieuwe formatie”. Dat moet veranderd worden in “zál beraadslagen”.
In het verleden was het heel gewoon dat er na een tussentijdse val van het kabinet opnieuw geformeerd werd. In de jaren 60 van de vorige eeuw waren er zelfs drie verschillende kabinetten (Marijnen, Cals en Zijlstra) op basis van dezelfde verkiezingsuitslag uit 1963. Sommige critici vonden toen dat daarmee onvoldoende recht werd gedaan aan de wens van de kiezer.
