WK 2026 wordt het meest vervuilende ooit: ‘Een CO2-bom’

Milieudeskundigen verwachten dat dit het smerigste WK in de geschiedenis wordt. Het toernooi wordt gehouden in drie gastlanden en zestien speelsteden, waardoor spelers en fans continu het continent doorkruisen. Die vliegbewegingen zijn het overgrote deel van de naar schatting 9 miljoen ton extra CO2-uitstoot die het WK veroorzaakt.

“FIFA praat veel over groen, maar doet weinig”, zegt de Amerikaanse oud-profvoetballer Jules Boykoff, die het boek Rode Kaart schreef over dit WK. Volgens hem “dreigt er een koolstofdioxidebom af te gaan boven Noord-Amerika”.

En dat terwijl er in de VS niet eens nieuwe stadions gebouwd hoefden te worden. Bij het vorige WK, in het kleine Qatar, was nieuwbouw juist de grootste vervuilingsbron.

Voetbalbond FIFA en lokale organisaties proberen het WK nog een groen randje te geven. In Houston bijvoorbeeld, waar Oranje afgelopen zaterdag speelde tegen Zweden. Een stad waar de auto koning is, voetpaden schaars en het openbaar vervoer matig. Het paradepaardje is de ‘groene corridor’.

Via die ruim 22 kilometer lange route kunnen supporters te voet, per fiets en met de tram van de fanzone naar het stadion komen. Er staan meer dan duizend nieuwe bomen en planten, die verkoeling moeten bieden in de bloedhete stad.

De corridor is volgehangen met technische snufjes: lantaarns op zonne-energie, planten die zichzelf bewateren en een schaduwplek gebouwd uit gerecyclede wieken van windturbines. Mooi op papier, alleen werkt één van de nieuwe oplaadpunten voor telefoons niet, en aan een ander hangt een slot. De rekening voor deze upgrade wordt betaald door bedrijven als Airbnb en door de gemeente. FIFA zelf legt geen cent bij.

Wel deelt de voetbalbond certificaten uit aan restaurants die duurzaam koken. Visrestaurant Navy Blue kreeg de hoogste score: drie sterren. Ze composteren etensresten, recyclen bakvet tot biodiesel en gooien oesterschelpen terug in zee om nieuw rif te kweken. “Dit deden we al vóór het WK, en we blijven het doen”, zegt chef-kok Aaron Bludorn droogjes.

Opvallend detail: de FIFA-consultant die zijn restaurant beoordeelde, werd speciaal ingevlogen vanuit Phoenix, een afstand van 1600 kilometer. Want als het op duurzaamheid aankomt, is FIFA zelf een stuk minder consequent dan de partijen die het beoordeelt.

Neem het gras waarop gespeeld wordt. Dat kwam in zo’n 25 gekoelde vrachtwagens helemaal uit Denver: een rit van 1700 kilometer. De reden: dat gras kan beter tegen de airconditioning in het overdekte stadion. Ook het eveneens Texaanse Dallas en het nog verder gelegen Atlanta kregen dit speciale gras. Tijdens het toernooi houden ingevlogen Nederlandse groeilampen het gewas in leven.

Boykoff heeft er een hard hoofd in dat de FIFA’s groene maatregelen echt echt iets bijdragen aan FIFA’s vervuiling. Hij denkt dat de voetbalorganisatie vooral pronkt met andermans inspanningen. “Daar bestaat nu een woord voor: greenwashing.”

Hij ziet betere oplossingen: stop met het eindeloos uitbreiden van het aantal landen en wedstrijden, verkoop minder kaarten aan fans die ver moeten reizen, of stel eisen aan hoe mensen naar het stadion komen.

Maar van die ambities is weinig te merken. Het volgende WK wordt zelfs nog grootschaliger: gespeeld op drie continenten, in zes landen. De openingswedstrijden, ter ere van het eeuwfeest van het toernooi, vinden plaats in Uruguay, Argentinië en Paraguay. De rest van het toernooi verhuist naar Spanje, Portugal en Marokko.

Ook de hoofdsponsor van FIFA ligt onder vuur bij klimaatactivisten. Dat is het Saudische staatsoliebedrijf Aramco, dat naar schatting zo’n 400 miljoen dollar in de wereldvoetbalbond pompt.

Op het voetbalveld van de fanzone in Houston pronkt de naam op alle borden langs het veld, hoewel het bedrijf niets direct verkoopt aan de kijkers van het WK. Afgelopen zondag voerden milieuactivisten actie in meerdere speelsteden tegelijk tegen de oliegigant.

Pas na het toernooi wordt duidelijk of Houstons groene initiatieven opwegen tegen de uitstoot van alle aankomende en vertrekkende vluchten, zegt Elizabeth Carlson van de lokale organisatie. “Het belangrijkste is transparantie.”

Chef-kok Bludorn houdt zich niet bezig met de vraag of zijn duurzame keuken veel gewicht in de schaal legt: “Wij doen wat binnen onze macht ligt.”