Zij kwamen als vluchtelingen naar Nederland toe: ‘Niemand wil zijn thuisland verlaten’

Een overvol opvangcentrum in Ter Apel, azc-protesten in Loosdrecht en Apeldoorn. Het gaat in het maatschappelijke debat de afgelopen weken veel over asiel en asielzoekers. Drie mensen die zelf asielzoeker waren, vertellen wat het met hen doet.

“Asiel is een onderwerp dat elk huishouden in Nederland bezighoudt. Ik ben zelf vluchteling. Mijn familie en ik zijn na de machtsovername van de Taliban in 1996 van Afghanistan naar Nederland gevlucht. Omdat ik zo jong was, kan ik me er niet zoveel meer van herinneren.

Wel kan ik me goed inleven hoe vluchtelingen en asielzoekers die in Ter Apel aankomen, zich voelen. Ik heb voor het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) gewerkt. Alles is nieuw, het land, de taal en je wil participeren in de samenleving, dat zag ik althans bij mijn ouders. Zij waren ook niet zonder reden naar Nederland gekomen, ze wilden een veilige thuishaven hebben.”

Gebeurtenissen zoals de protesten tegen de komst van een azc in Loosdrecht leiden tot extra mentale druk en stress. Dat is wat ik terughoor van studenten die ik begeleid in hun asielprocedure of die in een azc wonen, en al lange tijd op een verblijfsvergunning wachten.

Die voortdurende onzekerheid, samen met de politieke en maatschappelijk onrust, heeft invloed op hun mentale gezondheid. Ze kunnen last hebben van déjà vu’s van traumatische herinneringen of hebben veel verdriet. En dat werkt averechts voor hun inburgeringstraject, omdat je merkt dat ze minder motivatie hebben. Daardoor lopen ze vertraging op in hun traject of studie. Dat is jammer, omdat alle instanties hun best doen en we als land niet om asielopvang heen kunnen.

“Ik heb de afgelopen paar weken vrij geschrokken het nieuws gevolgd. Ik vind het vooral moeilijk dat zo’n welvarend land als Nederland, waar waarden als vrijheid en mensenrechten hoog in het vaandel staan, niet in de basisbehoeften kan voorzien voor mensen die het hard nodig hebben, waardoor mensen die al getraumatiseerd zijn en een moeilijke route hebben doorlopen buiten moeten slapen en geen eten krijgen.

Wat me ook verbaasde was de poging om een gebouw waar asielzoekers verblijven in brand te steken. Ik heb zelf bijna twee jaar in een azc gezeten en schrok daarvan, omdat je daarmee mensen zich onveilig laat voelen om je punt te maken.

Ik begrijp ook dat er zoveel dingen zijn waardoor Nederlanders lijden, zoals het feit dat mensen hun huur niet kunnen betalen. Dat zijn ook mensen met oprechte zorgen en problemen. Maar het is niet waar dat al die problemen door vluchtelingen of asielzoekers komen. Het is makkelijk om kritiek te hebben op anderen als je vol in je emotie zit. Mensen kunnen daardoor vergeten dat vluchtelingen of asielzoekers ook mensen zijn. Dat ze geen andere keus hadden dan vluchten: niemand wil zomaar zijn thuisland verlaten.

Het is een verkeerde aanname dat er oorlog moet woeden om te kunnen vluchten. Ik ben in 2019 van Turkije naar Nederland verhuisd als politiek vluchteling. Ik had geen andere keuze. Ik heb in Nederland twee jaar in azc’s gewoond, waar ik aan andere inwoners pianoles heb gegeven en via Youtube gitaar, bas, drums heb geleerd.

Tegenwoordig maak ik post-rockmuziek. Dit jaar doe ik met mijn band Zergüzeşt mee aan de Popronde. Door muziek te maken kan ik mijn ei kwijt en mijn zorgen over de mensheid en problemen in de wereld uiten.

Ik volg het nieuws op internet en bespreek het met anderen. Ik vind het voor beide kanten moeilijk, zowel voor Nederland als voor asielzoekers. Het land zit vol, maar aan de andere kant komen er mensen binnen die willen werken, leren en participeren in de samenleving. Ze willen veilig leven en een goede toekomst opbouwen.

Ik ben vier jaar geleden vanuit Syrië in Nederland aangekomen, tijdens de coronapandemie. Toen was Ter Apel al druk, maar nu is de situatie nog moeilijker voor vluchtelingen. Als iemand asiel aanvraagt, duurt het veel langer dan voorheen, en mensen weten niet of ze een verblijfsvergunning krijgen en moeten wachten. Dat leidt tot onzekerheid. Daardoor kunnen ze niet werken, terwijl ze dat wel willen.

Voor mijn familie en mij was Syrië onveilig. We zijn Koerdisch en woonden dicht bij de grens met Turkije en Irak. We waren daar niet vrij om onze taal te spreken en werden vaak vernederd; we hadden geen vrijheid. Toen ik in Nederland aankwam, was ik heel blij. Je kunt je mening geven, je kunt werken en je hebt vrijheid en eigenheid. Je mag zijn wie je wilt zijn. Ik ga in september beginnen met een mbo-opleiding daar ben ik heel blij.