Zin in Swiebertje of de Soundmixshow? 700.000 oude programma’s online

700.000 programma’s van de publieke omroep zijn voortaan gratis online te bekijken. De radio- en televisieprogramma’s uit het audiovisuele archief van Beeld en Geluid waren tot nu toe niet toegankelijk voor publiek. Het platform staat sinds 18.00 uur online.

Archivaris en directeur van Beeld en Geluid Eppo van Nispen tot Sevenaer spreekt van een “cadeau” aan Nederland. “Ik ben waanzinnig trots. Ik heb een brok in m’n keel”, zegt de archivaris over het platform. “Onze Nederlandse geschiedenis in radio en tv, voor heel Nederland. Wauw.”

De Soundmixshow, De Avondspits, Ron’s Honeymoonquiz en Lingo – er staan flink wat klassiekers op de lijst met de programma’s die online komen. Het is nu gelukt om ongeveer 50 procent van de programma’s die tussen 1920 en 2020 zijn gemaakt door de publieke omroep beschikbaar te stellen voor het publiek. De bedoeling is dat dit aan het eind van dit jaar meer dan 60 procent is.

Een aantal fragmenten uit de programma’s die te zien zijn:

De vormgeving van het digitale archief, dat De Schatkamer(opent in nieuw venster) is genoemd, doet denken aan een streamingplatform. Kijkers en luisteraars kunnen in de catalogus zoeken naar programma’s en die zijn vervolgens reclamevrij te bekijken en beluisteren.

“Het archief geeft weer hoeveel mooie dingen we maken op radio- en televisiegebied”, vertelt de directeur. Daarnaast wordt volgens hem duidelijk dat bepaalde onderwerpen die ogenschijnlijk hedendaags zijn, ook vroeger al aan de orde kwamen. “Een thema als woningnood bijvoorbeeld. Dat is iets van alle tijden.”

De bouw van het platform is in 2023 begonnen. Twee jaar eerder had Beeld en Geluid opdracht van het ministerie van OCW gekregen om het televisie- en radioarchief van de publieke omroep open te stellen. Dit kon vanwege een wijziging in de Europese wetgeving. Daardoor mogen auteursrechtelijk beschermde werken online toegankelijk zijn zonder toestemming van de rechthebbende – mits ze geen commerciële waarde meer hebben.

Vanwege dezelfde auteursrechten is het nog niet mogelijk om beelden of geluidsfragmenten vanaf het platform te downloaden. Volgens directeur Van Nispen tot Sevenaer is dat de volgende stap. Dat geldt ook voor het aanbieden van programma’s van commerciële zenders, die nu nog ontbreken. “Die willen we er ook heel graag bij hebben, omdat we een compleet beeld van die geschiedenis willen geven.”

Op het platform zijn programma’s voor mensen van alle leeftijden terug te vinden. Naast bekende spelshows en amusementsprogramma’s zitten er ook kinderklassiekers tussen. Zo is Joost Prinsen terug te zien in de afleveringen van J.J. De Bom voorheen De Kindervriend (tussen 1979 en 1981) en kunnen kijkers herinneringen ophalen met programma’s als De Grote Meneer Kaktus Show (1986 tot 1993) en Ik Mik Loreland (1994 tot 2002).

Beeld en Geluid blijft de komende tijd bezig met het uitbreiden van het archief. Een missie zonder einde, noemt Van Nispen tot Sevenaer het. “Het beroep als archivaris stopt nooit. Elke dag is er weer geschiedenis die geschreven wordt en die verdient het om bewaard te blijven.”