Twijfel bij deskundigen of online leeftijdscontrole wel gaat werken

• Cathérine Minczeles

  redacteur Economie

Apps die je leeftijd kunnen doorgeven aan websites moeten het internet veiliger maken voor kinderen. De Europese Commissie liet daar technologie voor ontwikkelen en presenteerde die vandaag. Maar deskundigen zijn verdeeld over of het wel gaat werken.

Deze technologie moet ervoor zorgen dat je niet simpelweg kunt aangeven dat je oud genoeg bent om bijvoorbeeld een pornosite te bezoeken, een account aan te maken op een sociaal medium of om online alcohol te kopen.

Daarvoor moeten nieuwe apps komen, waarin de Europese technologie kan worden verwerkt. Later dit jaar moet zo’n app in de eerste landen beschikbaar zijn.

In zo’n app moet je dan eerst je paspoort of ID-kaart scannen om zo je leeftijd te bewijzen. Daarna kun je websites bezoeken waar een minimumleeftijd geldt. Het idee is dat de app alleen doorgeeft dat je oud genoeg bent om de website te bezoeken, maar niet wie je precies bent.

In de praktijk betekent het dat iedereen, niet alleen jongeren, bij het bezoeken van zo’n website moet bewijzen oud genoeg te zijn, zegt Jaap-Henk Hoepman, hoofddocent digitale veiligheid aan de Radboud Universiteit. Hij doet al jarenlang onderzoek naar deze technologie. “Dat is anders dan in een fysieke winkel, waar je aan iemands uiterlijk vaak al kunt zien of die oud genoeg is.”

In de digitale wereld kun je deze apps omzeilen, zegt Bart Jacobs, hoogleraar Computerbeveiliging aan de Radboud Universiteit. Door bijvoorbeeld met de app van je 18-jarige broer online alcohol te kopen.

Jacobs ontwikkelde zelf ook een leeftijdsverificatie-app. Op dit moment maken weinig bedrijven daar gebruik van, zegt hij. “Online alcohol- of tabaksverkopers zijn bang dat klanten van de website vertrekken als ze drie keer extra moeten klikken.” Daarom is het belangrijk dat er vanuit de EU en het kabinet druk achter wordt gezet, vindt hij.

De Europese Commissie wil dat dit soort apps ook gebruikt worden voor sociale media, omdat kinderen nu een account kunnen maken terwijl ze daar eigenlijk te jong voor zijn.

Maar daarmee schiet een app het doel voorbij, vindt Maartje Knaap van online organisatie Bits of Freedom. “Hier worden sociale media niet minder verslavend van.” Zij vraagt zich ook af hoe effectief dit soort leeftijdscontrole-apps zullen zijn. “In Australië is recentelijk een online leeftijdsverificatiemethode ingevoerd, maar kinderen wijken daar uit naar andere platformen.”

Privacydeskundige Hoepman maakt ook nog een ander punt. “De apps moeten op smartphones worden geïnstalleerd, dat wil zeggen via Android of Apple. Hiermee maken we ons als Europa nog meer afhankelijk van Big Tech.”