NOS Nieuws•
Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft bepaald dat Lisa Cook, bestuurder van het stelsel van centrale banken (de Fed), voorlopig haar werk mag blijven doen. President Trump deed vorig jaar een poging om haar te ontslaan, maar Cook vocht dat aan bij de rechter.
Het Hooggerechtshof stelt dat de Fed een onafhankelijke organisatie is met een unieke positie. De president mag een bestuurder daarom niet zomaar ontslaan, maar alleen als er zwaarwegende redenen zijn, zoals wanbestuur.
Volgens Trump diende Cook vervalste documenten in bij een hypotheekaanvraag voor twee privéwoningen, maar dat is tot nu toe niet bewezen. Lagere rechters moeten zich verder over de zaak buigen, stelt het Hooggerechtshof, en tot zij uitspraak doen mag Cook in functie blijven.
Rentebeleid
Cook is de eerste zwarte vrouw in het bestuur van de Fed. Al voor Trump haar probeerde te ontslaan, dreigde hij haar uit haar functie te zetten als ze niet uit eigen beweging zou opstappen. Cook zei toen zich niet te laten wegpesten. Ze ontkent de beschuldiging van hypotheekfraude.
Door Cook te ontslaan en in haar plaats een andere bestuurder te benoemen zou Trump meer invloed krijgen op het rentebeleid van de Fed, zeggen critici. Dat kan een grote impact hebben op de Amerikaanse economie.
Trump zet de Fed al geruime tijd onder druk om de rente te verlagen, wat het aantrekkelijker zou maken om geld te lenen. Dat kan de economie aanjagen, maar een lagere rente leidt doorgaans ook tot meer inflatie.
In een reactie op de uitspraak zegt Trump dat zijn regering direct actie zal ondernemen om ervoor te zorgen dat Cook “geen besluiten kan nemen over het welvaren van de Verenigde Staten”.
Meer te zeggen
Het besluit over de Fed-bestuurder is een van de vele uitspraken die het Amerikaanse Hooggerechtshof vandaag deed voor het begin van het zomerreces. Trump kreeg in een aantal andere ontslagzaken wel gelijk.
Zo stond hij volgens het Hooggerechtshof in zijn recht bij het ontslaan van een kopstuk van de Amerikaanse mededingingsautoriteit FTC. De Democraat Rebecca Slaughter en een andere Democraat moesten daar kort na het aantreden van Trump vertrekken.
De rechters oordeelden in dit geval dat “ondergeschikten die de bevoegdheden van de president uitoefenen, door hem kunnen worden ontslagen”. Met dat oordeel krijgt Trump mogelijk ook meer te zeggen over bestuurders van andere overheidsorganisaties die onafhankelijk opereren.
Poststemmen
In de zaak over strengere regels voor poststemmen bij verkiezingen leed Trump een nederlaag. Hij wil af van wetten in een groot aantal staten die toestaan dat stemmen per post die vlak na de verkiezingsdag aankomen nog geteld mogen worden, zolang ze maar uiterlijk op de verkiezingsdag verzonden zijn.
Trump beweert al jaren, zonder dat te onderbouwen, dat er met poststemmen kan worden gefraudeerd en dat ze op grote schaal worden vervalst. Meer Democratische dan Republikeinse kiezers maken gebruik van poststemmen. Strengere regels leiden mogelijk tot minder uitgebrachte stemmen voor de Democratische partij.
Het Hooggerechtshof oordeelt dat de poststemmen die na de verkiezingsdag arriveren gewoon meegeteld kunnen worden. De landelijke wet zegt namelijk niet wanneer de stemmen binnen moeten zijn om mee te tellen, aldus de rechters.
Niet behandeld
Ook in de langlopende juridische strijd met schrijfster E. Jean Carroll leed Trump opnieuw een nederlaag. De president probeerde voor het Hooggerechtshof een uitspraak teruggedraaid te krijgen volgens welke hij haar een schadevergoeding van 5 miljoen dollar moet betalen.
Een jury bepaalde in een civiele zaak in 2023 dat Trump aansprakelijk is voor seksueel misbruik en smaad. Carroll beschuldigde hem van een verkrachting in de jaren 90, in een paskamer van een warenhuis in New York.
Het Hooggerechtshof wil het hoger beroep van Trump in de zaak niet in behandeling nemen. De rechters maakten niet bekend waarom.
