Oefenen voor als de stroom uitvalt, ‘dan red je het niet met zes flessen water’

Net als in veel andere steden en dorpen oefent Hilversum in een wijkcentrum met een noodscenario voor het geval van een crisis of groot ongeluk, waarbij de stroom langdurig uitvalt en hulpdiensten onbereikbaar zijn.

De oefening in Hilversum, die afgelopen twee dagen plaatsvond, pakte realistisch uit omdat de stroom in het wijkcentrum 36 uur lang werd uitgeschakeld. De elektriciteit kwam van een noodaggregaat.

“We kijken hoe je jezelf kunt redden achter de voordeur”, aldus Suzanne Mol van de gemeente Hilversum bij NH Nieuws(opent in nieuw venster). “Maar ook: hoe kun je je als buurt redden?”

De oefening maakt deel uit van de campagne Denk Vooruit. Eerder werd ook al een boekje verspreid waarin iedereen wordt opgeroepen om een noodpakket in huis te halen.

Nu worden er in 70 gemeenten verspreid over het land noodsteunpunten getest. Dat zijn wijk- of buurtcentra waar mensen snel terechtkunnen als de stroom uitvalt en alle andere verbindingen wegvallen.

“Waar je normaal gesproken zelf 112 belt, kan dat nu niet”, legde Suzanne Mol uit in wijkcentrum De Geus in Hilversum. “Dan kom je naar een noodsteunpunt en kun je hier een melding doen. Wij zorgen er dan voor dat die melding wordt doorgegeven via radiocontact.”

Tijdens de oefening in het wijkcentrum werd een aantal noodsituaties nagespeeld. In het scenario van figurant Meinsma bijvoorbeeld zaten bewoners vast in een lift waar rook onder vandaan kwam. Medewerkers in het wijkcentrum ‘schakelden’ via een ouderwetse radioverbinding direct naar iemand die contact kon leggen met hulpdiensten, in dit geval de brandweer.

Roos Korste, een van de vrijwilligers achter de tafel in het wijkcentrum, werd vervolgens met het een na het andere ‘noodscenario’ geconfronteerd. Er was iemand die bang werd van berichten over supermarkten die geplunderd werden. Een ander maakte zich druk over de beschikbaarheid van een rolstoel. “Er was een man die echt ijzig ging doen omdat hij per direct een rolstoel voor zijn schoonmoeder wilde regelen”, aldus Korste. “Dat maakt het juist realistisch. In een echte noodsituatie zal het ook nooit fijn of soepel lopen.”

Volgens Mol konden bewoners ook bij het noodsteunpunt terecht voor minder urgente zaken: “Het kan gaan om iemand die van de trap is gevallen. Of medicijnen die niet meer gekoeld kunnen worden. Maar ook simpele dingen die de buurt misschien zelf kan oplossen, zoals een kat in een boom.”

Studenten van de Hogeschool Utrecht deden de ‘debriefing’ en vingen alle bezoekers na de proef op om te kijken wat er goed ging en wat er beter kon.

Een van de mensen die daar zijn verhaal deden, was wijkbewoner Willem Kralen. Hij kwam binnen bij het steunpunt met een scenario waarbij er rook hing in zijn flat, precies op de vluchtroute naar buiten. Het noodsteunpunt pakte het verhaal goed op, aldus Kralen. Maar hij realiseerde zich ook dat hij zélf meer had moeten doen.

“Het deed me beseffen dat de voorbereiding tijdens een stroomuitval bij mensen thuis nog niet is wat het moet zijn. En dat geldt ook voor mijzelf”, zei Kralen. “Je denkt dat je het met een paar flessen water wel redt. Maar als de stroom echt uitvalt heb je meer nodig dan alleen zes flessen water. Je moet echt een checklist hebben voor je eigen huis.”

De komende tijd worden ook in 69 andere gemeenten soortgelijke proeven gedaan met noodsteunpunten. Op basis van alle ervaringen moet er een écht net van steunpunten komen. Wanneer dat het geval is, is nog onbekend.