NOS Nieuws••Aangepast
Aanvragen voor zware stroomaansluitingen moesten in de regio Utrecht al wachten. Maar het stroomnet gaat per 1 juli voor het deel rond de stad Utrecht helemaal op slot. Alle nieuwe aanvragen belanden op de wachtlijst, ook voor kleinverbruikers of mensen die thuis een zwaardere aansluiting willen, zegt staatssecretaris Jo-Annes de Bat (CDA) van Klimaat en Groene Groei.
De Bat spreekt zelf van “het indrukken van een pauzeknop”. Hij hoopt zo snel mogelijk weer aanvragen te gaan accepteren, maar het is onduidelijk wanneer dat mogelijk is. Het zou ook nog jaren kunnen duren en gaat zo’n 800.000 mensen raken die wonen in het gebied tussen Breukelen, Vianen en Driebergen. Daarin liggen onder meer de steden Utrecht en Nieuwegein.
Het is voor het eerst dat er regionaal een complete stop komt. Maar veel regio’s kampen al jaren met een overvol stroomnet. Dat gaat ten koste van de economie en verduurzaming. En ondanks miljardeninvesteringen door netbeheerders lijken de problemen vooralsnog niet te verminderen.
De Bat had niet alleen slecht nieuws. Er is wel genoeg ruimte gevonden om in de regio Utrecht alle bekende woningbouwprojecten aan te sluiten. “Er zijn nog zo’n 35.000 woningen die wel aangesloten kunnen worden”, zegt De Bat. Ook is een nog zwarter scenario (voorlopig) afgewend.
In februari waarschuwde de landelijke netbeheerder Tennet nog dat er zonder “krachtig ingrijpen” vanaf 1 juli een aansluitingsstop zou komen in heel Utrecht, Gelderland en de Flevopolder. Dat gebeurt nu alleen in regio Utrecht. Daarvoor wordt het stroomnet ‘opgeknipt’ in vijf delen, waarvan er vier niet op slot gaan.
Aansluitstop kost honderden miljoenen
De gemeente Utrecht liet onderzoeken wat de gevolgen van een volledige aansluitstop zouden zijn. Jaarlijks zou de schade tussen de 75 en 225 miljoen euro zijn en dit zou gevolgen hebben voor bedrijven, scholen en vervoerders, blijkt uit het onderzoek dat vorige week naar de gemeenteraad ging.
Ook zelf krijgt de gemeente te maken met de gevolgen. Zo kan Utrecht zijn zware voertuigen, zoals vuilniswagens, niet vervangen door elektrische varianten. Er passen niet voldoende oplaadpunten op het stroomnet.
Utrecht verwacht dat één op de vijf woningbouwprojecten sneuvelt, vooral na 2027. Het is onduidelijk in hoeverre de toezegging van De Bat dit kan voorkomen.
Avondpiek in stroomgebruik
Intussen wordt er nog steeds gewerkt om meer ruimte te maken op het net. Die ruimte is er overigens het grootste deel van de dag wel. De problemen spelen vooral tijdens pieken, bijvoorbeeld als mensen ’s avonds thuiskomen en tegelijk gaan koken en het licht aandoen.
Door mensen of bedrijven stroom te laten gebruiken op andere momenten neemt de drukte af. Dit kan ook door batterijen of gasgeneratoren te plaatsen die stroom kunnen leveren op de drukste momenten.
De problemen met het overvolle stroomnet zijn pas echt voorbij als het net flink is verzwaard. Daarvoor moet een hoogspanningsstation bij Breukelen worden uitgebreid en er moet een nieuw station komen ten noorden van Utrecht. Dat is mogelijk pas in 2031 klaar, aangezien er nog geen definitieve locatie is.
