NOS Nieuws•
Grote banken zetten in op hulp met het aanvragen van toeslagen. ING en Rabobank hebben speciale teams opgezet om mensen die lastig rondkomen te helpen om financiële problemen te voorkomen of op te lossen. Dat kan vooral met hulp met het aanvragen van toeslagen, verwachten zij.
Van de grote banken is ING de eerste die het mogelijk maakt om in de app van de bank te controleren of je recht hebt op zorg-, huur- of kinderopvangtoeslag en kindgebonden budget. Klanten worden na de zogenoemde Toeslagen Check doorgestuurd naar de instantie om de toeslag direct aan te vragen.
De financiële informatie automatisch laten invullen op basis van de gegevens van de betaalrekening kan niet, zegt Japke Kaastra, hoofd financiële gezondheid bij ING. “Dat mag van de privacywet niet. Maar om te controleren of je recht hebt op toeslagen is een compleet beeld van het huishouden nodig. Als bijvoorbeeld een partner bij een andere bank zit dan lukt dat niet.”
Kaastra noemt de nu gelanceerde optie in de app een eerste stap: “Nu kun je controleren op welke nationale toeslagen je recht hebt. Dat zijn ook de hoogste bedragen. Maar we denken aan een uitbreiding met bijvoorbeeld ook gemeentelijke regelingen, zoals de bijzondere bijstand of kwijtschelding van belastingen.”
Zorgloket
Banken begonnen enkele jaren terug via hun apps met het tonen van het inkomsten- en uitgavenpatroon van klanten. Vaak kunnen klanten zelfs een budget toewijzen aan bepaalde uitgaven, om te voorkomen dat ze maandelijks te veel uitgeven.
“Soms koppelen we daar een banner aan met een verwijzing naar Geldfit of Hulp Bij Geldzorgen”, zegt Maartje Gosselink, hoofd Financieel Leven bij Rabobank. Behalve zakelijke klanten kunnen inmiddels ook particulieren die in geldproblemen komen terecht bij een speciaal loket. Dit team heet bij Rabobank Hulp Bij Geldzorgen. Via “een luisterend oor, overzicht en begeleiding” helpen zij volgens Gosselink “financiële problemen vroegtijdig aan te pakken”.
Ook ABN Amro heeft een team zogenoemde financieel gezondheidscoaches. Mensen met geldproblemen worden daar onder meer in contact gebracht met instanties die kunnen helpen met het aanvragen van toeslagen. Vanwege de privacyregels durft de bank het nog niet aan om in de app koppelingen te maken met toeslagen.
Dat geldt ook voor ASN. Die bank zegt “begaan te zijn” met klanten in financiële problemen, bijvoorbeeld omdat die toeslagen mis lopen. De bank wijst op enkele “gevoelige punten” waardoor ASN nu nog terughoudend is met proactieve hulp: “Er is de privacywet. Maar wie is er verantwoordelijk als een klant door een verandering geen recht meer heeft op een toeslag?”
Nooit gecheckt
Het Centraal Planbureau (CPB) berekende vorig jaar dat ruim 1 miljard euro aan huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget op de plank blijft liggen door mensen die er wel recht op hebben, maar het niet aanvragen. Opvallend is dat vooral zelfstandigen en net-gepensioneerden veel toeslagen niet aanvragen.
Uit nieuw onderzoek van ING blijkt dat lang niet iedereen die moeilijk kan rondkomen het afgelopen jaar heeft uitgezocht of het mogelijk is om toeslagen te ontvangen. Vaak denken mensen dat ze hier toch geen recht op hebben.
Ook gaan veel mensen bij een verandering in inkomen, gezin of woonsituatie niet na of dit iets betekent voor toeslagen. Veel weten ook niet dat toeslagen ook met terugwerkende kracht kunnen worden aangevraagd.
Kaastra wijst naar het constante veranderde drempels met toeslagen die het ingewikkeld maken. “Voor zorgtoeslag is de inkomensgrens de afgelopen jaren met meer dan 30 procent opgerekt. Daardoor hebben veel meer mensen hier nu recht op. Ook weten veel mensen niet dat de huur nu niet meer zo hoog kan zijn om geen recht te hebben op huurtoeslag. Dat je ooit zag dat je er geen recht op had, betekent niet dat je er nu nog steeds geen recht op hebt.”
Wat ook meespeelt is financiële stress bij geldproblemen. “Mensen die financieel moeilijk rondkomen weten minder goed waar zij moeten checken of zij recht hebben op toeslagen en zijn vaker bang om fouten te maken bij het doorgeven van gegevens.”
Simpeler taal
De Dienst Toeslagen probeert mensen die recht hebben op toeslagen hier al enige tijd actief op te wijzen. Enkele jaren terug bleek dat nog niet de helft van de mensen die een brief krijgen er iets mee doet. Omdat ontvangers de brief vaak niet begrijpen, hoopt de Dienst Toeslagen meer reacties te krijgen door in de brieven simpeler taal te gebruiken.
Kaastra vraagt zich af in hoeverre een brief mensen echt aanspoort tot actie: “Een brief laat je vaak liggen. Dagelijks loggen ongeveer zes miljoen klanten acht miljoen keer per dag in op de app. Veel mensen gebruiken de app dus vaker dan één keer dag. Wij willen klanten proactief erop wijzen om die check even te doen. Voor heel veel mensen maakt wel of geen toeslagen het verschil in vier of drie keer in de maand boodschappen te kunnen doen.”
Minder stress, minder schulden
De vraag is wel wat banken met deze dienstverlening opschieten. Gosselink stelt dat Rabobank niet wil verdienen aan financiële problemen. “Financieel gezonde klanten zijn op de lange termijn beter af, en dat geldt ook voor ons. Voorkomen is beter dan genezen: minder stress, minder schulden en meer stabiliteit.”
Kaastra van ING zegt dat klanten zonder geldproblemen ook beter voor de bank zijn: “Klanten die geld overhouden kunnen bij ons een spaarrekening openen. Voor klanten die in financiële problemen moet je als bank risicokosten opzij zetten. Dus het is ook voor de bank belangrijk dat mensen financieel gezond zijn.”
