NOS Nieuws•
Het steunpakket waarmee het kabinet reageert op de gestegen brandstofprijzen, leidt tot gemengde reacties. Het zit vol met gerichte maatregelen voor ondernemers, maar dit is niet zonder concessies voor sommigen.
Zo zegt ondernemersorganisatie MKB-Nederland dat er goede punten in de plannen staan, maar heeft het wel moeite met hoe deze worden betaald. Structurele regelingen voor kleine en startende bedrijven worden geschrapt voor tijdelijke maatregelen.
Ook Vereniging Zelfstandigen Nederland (VZN) is kritisch op het kabinet. “Natuurlijk is het goed dat er wordt gezocht naar oplossingen om burgers en sectoren te helpen, maar de rekening wordt nu structureel neergelegd bij startende en zelfstandige ondernemers”, zegt VZN-voorzitter Connie Maathuis. Zij vindt het economisch onverstandig en op termijn zelfs schadelijk.
“Het is gewoon belachelijk dat we hier zoveel meer betalen aan brandstof dan in België en Duitsland.”
Een halvering van de motorrijtuigenbelasting voor grijze kentekens, vaak voor kleine ondernemers met een bestelbus, is een van deze maatregelen. “Het is fijn,” zegt Karin van Elten, eigenaar van glazenwasserij, “maar als ik een beetje terugreken bespaar ik daarmee vierhonderd euro in de maand, terwijl ik door de hogere brandstofprijzen nu vierduizend euro extra kwijt ben”.
Voor haar glazenwasserij rijden er dagelijks tien busjes, op grijs kenteken, naar verschillende locaties in Nederland. De hoge brandstofprijzen zijn een doorn in het oog. “Het is echt aftellen de laatste dagen. We kijken van het ene loon naar het volgende loon toe en kijken of we rond kunnen blijven komen”, zegt Van Elten.
De brandstofrekening voor haar werkbusjes is flink gestegen sinds het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten. Ze ziet graag dat de brandstofaccijnzen worden verlaagd. “Het is gewoon belachelijk dat we hier zoveel meer betalen aan brandstof dan in België en Duitsland.”
Niet voor iedereen
Het is een bewuste keuze van het kabinet om de accijns aan de pomp niet te verlagen. Die maatregel is duur voor de staatskas. Bovendien helpt het ook groepen die het geld wel kunnen missen. Het CPB concludeerde afgelopen week dat gerichte steun effectiever is. Daaraan geeft het kabinet gehoor.
Bijvoorbeeld met een extra potje voor mensen die moeilijk de energierekening kunnen betalen. En subsidies voor huurders en woningeigenaren om hun huis te verduurzamen.
“Het kabinet kiest ervoor om de kwetsbaarste huishoudens te helpen”, zegt Aggie van Huisseling, econoom bij ABN Amro. “En ze proberen het mogelijk te maken voor mensen en bedrijven om te investeren in verduurzaming, om weerbaarder te worden tegen dit soort schokken in de toekomst.”
Duurdere drank
Het steunpakket kost bijna een miljard euro. Het geld wordt opgehaald door te draaien aan knoppen elders in de rijksbegroting. Zo verdwijnt de startersaftrek voor beginnende ondernemers en gaat de accijns op alcohol omhoog.
Dat is een politieke keuze, constateert Van Huisseling. “Je kunt twee dingen doen: de staatsschuld laten oplopen en dat overhevelen naar toekomstige generaties. Of de samenleving de lasten laten opvangen. Het kabinet kiest voor de tweede optie.”
Ondernemers zullen dus ook moeten inleveren. De startersaftrek wordt in de plannen vanaf 2027 afgeschaft en de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) wordt ‘versoberd’. Dat levert de overheid bij elkaar structureel tweehonderd miljoen euro per jaar op.
De startersaftrek geldt voor ondernemers die in de eerste vijf jaar een extra korting kunnen krijgen op hun inkomstenbelasting. De kleinschaligheidsinvesteringsaftrek helpt ondernemers om nieuwe machines of bedrijfsauto’s aan te schaffen.
Signaal
Deze maatregelen zijn weliswaar in 2023 eerder negatief geëvalueerd door het ministerie van Financiën en zouden al worden afgebouwd, zegt belastingadviseur Cor Overduin. Toch geeft het huidige kabinet hier wel een signaal mee af. “Je zegt in feite tegen ondernemers: als je wil investeren in nieuwe apparatuur dan zoek je dat zelf maar uit.”
Een bakker die een nieuwe oven wil aanschaffen kan met de regeling snel duizenden euro’s goedkoper uit zijn. Zijn verwachting is dat ondernemers die al nadenken over dit soort investeringen, dat nu sneller zullen doen.
Overduin zegt wel dat een beetje ondernemer zich niet laat sturen door de overheid. “We moeten ook begrijpen dat de overheid niet alles op kan lossen voor ons, daar zou ook meer begrip voor mogen zijn.”
Het kabinet debatteert woensdag over de plannen met de Tweede Kamer, er is naar verwachting een meerderheid voor.
