NOS Nieuws•
Shell boekte in het eerste kwartaal een winst van ruim 5,7 miljard dollar, omgerekend 4,8 miljard euro. De oorlog in het Midden-Oosten levert bijna een miljard extra winst op.
Shell verhandelt de olie en gas die het produceert op de wereldmarkt. Omdat de prijzen van met name olie afgelopen weken flink stegen, boekte het bedrijf een aanzienlijk hoger resultaat.
De oliegigant sloot vorig jaar nog af met een slecht kwartaal. De nettowinst kwam in de laatste drie maanden van 2025 uit op 4,1 miljard euro, een daling van 22 procent vergeleken met dezelfde periode een jaar eerder. Het bedrijf kampte met lagere olieprijzen, hogere kosten en hogere belastingen.
Ondanks de schade aan havens, raffinaderijen, olievelden en gasinstallaties door aanvallen over en weer in de Perzische Golf, heeft het bedrijf ongeveer 20 procent meer winst gemaakt in ten opzichte van hetzelfde kwartaal vorig jaar.
De prijs van een vat Brent-olie lag gemiddeld in de eerste twee maanden van dit jaar rond de 70 dollar per vat. De laatste maand van afgelopen kwartaal was dat bijna 100 dollar per vat. En deze verkoopprijzen leiden ook bij andere oliemaatschappijen tot hogere winsten.
Oliemaatschappijen
Olie- en gasbedrijven die eerder al hun cijfers bekendmaakten boekten ook hogere winsten dan verwacht. Aardoliebedrijf BP sprong daaruit met een verdubbeling van de kwartaalwinst. Omdat het minder actief is in de Golfregio heeft het ook minder last van de sluiting van de Straat van Hormuz.
ExxonMobil is dat – net als Shell – wel. Het eerste kwartaal heeft het te maken gehad met ongekende verstoringen in het Midden-Oosten. Naast de sluiting van de zeestraat zijn ook LNG-faciliteiten in Qatar getroffen door Iraanse aanvallen.
Het liep 400 miljoen dollar mis door het moeten stilzetten van productielocaties, maar daar stond wel 1,7 miljard extra winst tegenover als gevolg van de hogere olie- en gasprijzen.
De aanval op het Ras Laffan energiecomplex vorige maand raakte ook een faciliteit van Shell. Het bedrijf zei dat een volledig herstel hiervan ongeveer een jaar zal duren.
Belasten
De hoge winsten roepen voornamelijk in Den Haag de vraag op of er sprake is van overwinsten bij oliemaatschappijen. Bij de vorige energiecrisis in 2022 na de Russische inval in Oekraïne zijn maatregelen tegen deze mogelijke overwinsten genomen, maar energiebedrijven hebben hier massaal bezwaar tegen gemaakt. Dat bleek uit een brief die het Nederlandse kabinet onlangs naar de Tweede Kamer stuurde.
Begin vorige maand stuurden verschillende EU-landen, waaronder Duitsland, Italië, Spanje, Oostenrijk en Portugal een brief naar Eurocommissaris Wopke Hoekstra om te vragen een Europese heffing om deze winsten af te romen.
Onlangs verzochten Jesse Klaver (Pro) en Jan Patternotte (D66) via een motie het kabinet in Europa actief te pleiten voor het aanpakken van eventuele overwinsten en het juridisch mogelijk maken hiervan. De motie is door een meerderheid van de Kamer aangenomen.
Wereldmarkt
Of de Straat van Hormuz open of dicht is verschilt van dag tot dag. Er varen soms enkele olie- en gastankers doorheen, maar dat is maar een fractie ten opzichte van het totaal aantal schepen dat vóór het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten de straat passeerden.
Doordat het verschepen van olie al weken stokt, zijn de olieprijzen afgelopen weken enorm gestegen. Omdat de olie die wordt verhandeld op de wereldmarkt nu schaarser is geworden, gaat een vat olie naar de hoogste bieder en dat stuwt de prijs. Een week geleden steeg die prijs voor een vat Brent-olie naar het hoogste niveau in vier jaar, tot 119,50 dollar.
