NOS Nieuws
Een week na de grote spoorsabotage op Prinsjesdag is niet veel meer duidelijk over de daders. De politie en Openbaar Ministerie doen geen uitspraken over het lopende onderzoek en niemand heeft de actie opgeëist. Spoorbeheerder ProRail denkt dat drones in de toekomst zouden kunnen helpen om de pakkans te vergroten.
ProRail heeft zo’n 300 camera’s bij overwegen en nog eens 6000 op stations. Die worden in Utrecht centraal gemonitord, in de Smart Monitoring Room van het Operations Control Center Rail. Via een muur vol videoschermen worden notoire probleempunten continu gevolgd, AI meldt het als zich elders verdachte situaties voordoen.
“Die camera’s zijn slim en detecteren zelf een afwijking. Vervolgens interpreteren onze collega’s of er daadwerkelijk iets aan de hand is of niet”, legt Kristian Ruiter uit, projectleider incidentenbestrijding bij ProRail. “Dat kunnen spoorlopers zijn, stilgevallen voertuigen, of mensen die kwade zin hebben.”
Vorige week was het hier aanpoten. In alle vroegte kwam de eerste melding binnen van een probleem op het spoor, de eerste van in totaal 35 meldingen uit met name het oosten en noorden van het land. Er bleken metalen buizen aan de rails te zijn bevestigd, soms was ook geprobeerd met startkabels kortsluiting te veroorzaken. Bij Steenwijk kwam een trein in aanraking met zo’n buis, maar doordat die al langzaam reed, was er geen schade.
In de loop van de dag waren de storingen verholpen en kon het treinverkeer weer worden opgestart. Hoewel niemand de verantwoordelijkheid heeft opgeëist, zijn er aanwijzingen dat boerenactivisten erachter zitten. Later op de dag ontregelden die ook het wegverkeer in grote delen van het land door hooibalen in brand te steken.
De duizenden camera’s die ProRail langs het spoor heeft zouden de politie kunnen helpen bij de opsporing: de beelden kunnen live worden doorgezet naar de politiemeldkamer. Op Prinsjesdag bleven de daders echter grotendeels uit de buurt van de camera’s.
“De camera’s hangen daar vooral vanuit suïcidepreventie en om koperdiefstal, graffiti en spoorlopers tegen te gaan”, zegt Ruiter. Daarmee blijft veel van de 7000 kilometer spoor in ons land buiten beeld. “Het is niet realistisch het hele Nederlandse spoor vol te hangen met camera’s. Wat we wel kunnen doen is kijken naar andere technieken.”
ProRail ziet er wel iets in om op strategische plekken boxen voor drones te plaatsen die geregeld zelfstandig het spoor surveilleren. Met slimme technologie zouden die dan afwijkingen kunnen detecteren: een openstaand hek of een persoon op een plek waar niemand hoort te zijn. Zodra daarvan een melding binnenkomt, kan iemand erop afgestuurd worden.
Ruiter: “Helaas worden we nu geconfronteerd met een nieuwe uitdaging. Daar hebben we gewoon extra toezicht voor nodig”. Op kleinere schaal heeft ProRail al hiermee geëxperimenteerd.
Wel zou hiervoor de wet nog aangepast moeten worden: zulke lange dronevluchten zijn nu nog verboden. Ook zou ProRail er geld voor moeten krijgen van het kabinet. “We zijn er hard voor aan het werk om te kijken hoe we dat op termijn wel mogelijk kunnen maken”, aldus Ruiter.
“De heftige gebeurtenissen van vorige week”, schrijft het ministerie in een reactie, “zijn aanleiding om samen met ProRail te kijken wat we nog méér kunnen doen om de weerbaarheid van het spoor te vergroten.” Of er geld voor drones zal worden vrijgemaakt, kon een woordvoerder niet zeggen.
ProRail erkent dat ook met drones “nooit 100 procent wordt voorkomen dat er sabotage wordt gepleegd”. Maar het zou de kans erop wel verkleinen en de snelheid vergroten waarmee sporen vrijgegeven kunnen worden. En omdat ze meteen na een melding kunnen opstijgen, zouden drones kunnen helpen daders op te sporen.
