NOS Nieuws•
Het gaat slecht met de persvrijheid wereldwijd, blijkt uit de Persvrijheidsindex van Reporters without Borders (RSF). Nederland steeg wel een plek ten opzichte van vorig jaar: het staat nu op de tweede plaats, achter Noorwegen.
De gemeten persvrijheid van alle landen was nog nooit zo laag. Voor het eerst in de 25 jaar dat de index wordt gepubliceerd, valt meer dan de helft van de landen in de categorie ‘heel ernstig’ of ‘moeilijk’. In 2002 was dat percentage slechts 13,7 procent.
Het is een zorgwekkende ontwikkeling, vindt een van de directeuren van RFS Anne Bocandé. “Hoeveel langer tolereren we de verstikking van de journalistiek, de systematische belemmering van verslaggevers en de aanhoudende erosie van persvrijheid?”, schrijft ze in het rapport.
Aanvallen van politieke partijen
De goede positie van Nederland is onder meer te danken aan het diverse media-aanbod. In het rapport staat dat in Nederland de persvrijheid over het algemeen wordt beschermd door de overheid, maar ook dat extreemrechtse en -linkse populistische politieke partijen de media geregeld aanvallen. Een directe oorzaak voor de stijging ten opzichte van vorig jaar wordt niet genoemd.
De index wordt bepaald op basis van vijf indicatoren: de politieke context, de economische context, de sociaal-culturele context, het juridisch kader en de veiligheid van journalisten. Nederland scoorde dit jaar met name hoger op de economische omstandigheden en het juridisch kader. De overige categorieën gingen er iets op achteruit, maar de verschillen met vorig jaar zijn klein.
Het rapport spreekt van een toename in het aantal fysieke en verbale aanvallen op journalisten, mede vanwege de toenemende polarisatie over onderwerpen als migratie en landbouw. Ook staat in het rapport dat er in Nederland risico is op een inbreuk op de geheimhouding van journalistieke bronnen, vanwege de bevoegdheden van de veiligheidsdiensten. Zo mogen zij in sommige gevallen communicatie inzien en telefoongesprekken tappen.
Trumps VS daalt
De Verenigde Staten zijn tijdens de tweede termijn van president Trump met zeven plekken gedaald op de lijst, van 57 naar 64. Syrië steeg na de val van het regime van Assad 36 plekken op de lijst, de grootste stijging van alle landen (van 177 naar 141). Noorwegen blijft de nummer een, net als de afgelopen jaren.
Directeur Bocandé doet een oproep aan de mensen om op te staan tegen de verslechterende persveiligheid. “De bal ligt nu bij de democratieën en hun burgers. Het is aan hen om in de weg te gaan staan van de mensen die de pers het zwijgen willen opleggen.”
