NOS Nieuws•
Een maaltijd per dag of zelfs pindaschillen, blaadjes of dierenvoer moeten eten: het is de dagelijkse realiteit voor miljoenen Sudanezen. Een rapport van internationale hulporganisaties laat zien hoe de toegang tot voedsel voor Sudanezen steeds verder wordt afgesneden.
“We vragen niet langer wat we gaan eten. We vragen wie er gaat eten”, zegt een inwoner van Noord-Darfur in het rapport van Action Against Hunger, CARE International, International Rescue Committee, Mercy Corps en de Norwegian Refugee Council. De hulporganisaties maken na bijna drie jaar oorlog de balans op.
Woensdag is het drie jaar geleden dat de oorlog uitbrak tussen de Rapid Support Forces (RSF) en het Sudanese regeringsleger. De Verenigde Naties en hulporganisaties hebben de oorlog in Sudan bestempeld als de grootste humanitaire crisis ter wereld, maar het wordt ook gezien als een vergeten oorlog.
Volgens het rapport kampen bijna 29 miljoen Sudanezen, ruim 61 procent van de bevolking, met acute voedselonzekerheid door de verwoestende oorlog. Dat is vijf miljoen meer dan anderhalf jaar geleden. Tien miljoen Sudanezen lijden aan ernstige of extreme honger.
Door acute voedselonzekerheid weten mensen ’s ochtends niet of ze die dag gaan eten, zegt Jojanneke Spoor, hoofd Humanitaire Hulp van CARE Nederland. “Doordat de oorlog al zo lang duurt, gaan ze meer risico’s nemen, soms met gevaar voor eigen leven.” Bijvoorbeeld dat ze naar buiten gaan, ook al weten ze dat ze onder vuur kunnen worden genomen. “Hoe meer honger je hebt, hoe wanhopiger je wordt”, zegt ze. “En zeker voor vrouwen is dat extra gevaarlijk.”
NOS op 3 maakte eerder deze video over de oorlog in Sudan:
Het rapport, gebaseerd op tientallen interviews, beschrijft hoe de oorlog mensen richting hongersnood duwt. Extra kwetsbaar zijn meisjes en vrouwen, zegt Spoor. Zij lopen een hoger risico op verkrachting en intimidatie wanneer zij naar de velden gaan om voedsel te zoeken, markten bezoeken of water halen.
Artsen zonder Grenzen stelde eind maart al vast dat de RSF zich schuldig maakt aan seksueel geweld tegen burgers. AzG behandelde tussen januari 2024 en november 2025 zo’n 3400 slachtoffers van seksueel geweld; een fractie van het werkelijke aantal slachtoffers. De meeste slachtoffers komen uit niet-Arabische gemeenschappen.
Geplunderd
Sudan kampt volgens CARE Nederland met de ernstigste hongersnood ter wereld. “Wat vooral naar voren komt in het rapport, is dat deze honger te voorkomen is”, zegt Spoor. Sudan heeft namelijk enorm veel vruchtbare grond. “Maar het is voor boeren te gevaarlijk om te verbouwen en voor producenten en consumenten te gevaarlijk om door de frontlinies naar de markt te gaan.” Zo wordt boerengrond in brand gestoken of geplunderd.
Om voedsel naar markten te vervoeren, moeten handelaren en leveranciers een doolhof van controleposten, wegversperringen passeren en informele belastingen betalen. Soms worden transportwagens zelfs aangevallen, waardoor mensen te voet verder moeten, staat in het rapport.
Gemeenschappelijke keukens zijn ook steeds minder in staat om aan de stijgende behoeften te voldoen. De financiële middelen en voedselvoorraden nemen af. In de twee deelstaten waar nu zwaar wordt gevochten, Noord-Darfur en Zuid-Kordofan, hebben miljoenen gezinnen slechts toegang tot één maaltijd per dag of zelfs minder.
Al-Fasher
Volgens de organisaties wordt honger gebruikt als oorlogswapen en zijn er gerichte aanvallen op burgers en civiele infrastructuur. De gevechten, de belegering van onder meer Al-Fasher en de verdrijving van miljoenen mensen hebben het voedselsysteem van Sudan systematisch verwoest.
De RSF nam Al-Fasher in de regio Darfur op 26 oktober in en trok er drie dagen lang moordend, verkrachtend en plunderend rond. “De verhalen van mensen die Al-Fasher moesten verlaten, gaan door merg en been”, zegt Spoor. “Bij de vlucht overleden ook duizenden mensen en de overlevenden kampen met acute ondervoeding.”
Spoor hoort van de hulpverleners in Sudan dat zij in shock zijn door wat zij zien. “Eigenlijk zijn er geen woorden voor de verhalen die zij horen”, zegt ze. “De opstapeling van seksueel geweld, honger, problemen om aan eten te komen en de verschuivende frontlinies drijft mensen tot wanhoop.” Volgens haar is de eerste stap simpel: “Stop met het geweld. Daarna kan de grond van Sudan weer worden hersteld om voedsel te produceren.”
Het door oorlog verscheurde Sudan
