Meta ontslaat duizenden werknemers om te investeren in AI, waarom eigenlijk?

• Bente Jaeger

  redacteur Economie

• 

  Aïda Brands

  verslaggever Economie

Na ontslagrondes bij grote techbedrijven als Amazon en Oracle, kondigde ook Meta gisteren aan duizenden banen te schrappen. 8000 werknemers van het moederbedrijf achter Instagram, Facebook en Whatsapp moeten weg, ongeveer 10 procent van het totaal. Daarbovenop worden 6000 openstaande vacatures niet gevuld.

De ontslagrondes hebben één ding gemeen: kunstmatige intelligentie (AI). Zo zei de CEO van Amazon recent ongeveer 200 miljard dollar in AI te investeren, in de hoop op die manier marktleider te worden en de toekomstige winst te vergroten.

Meta verwacht dit jaar tussen de 115 en 135 miljard dollar te investeren in nieuwe datacentra. “Dat geld moet ergens vandaan komen en personeel is over het algemeen een grote kostenpost”, zegt ING technologie-analist Jan Slijkerman.

Met de investeringen en bijbehorende ontslagen lijkt Meta verwikkeld te raken in een soort AI-wedloop met andere techgiganten. “Het bedrijf zet vol in op AI”, zegt Slijkerman. Maar het is de vraag of dat genoeg is. “Bedrijven als Google hebben al enorm veel datacenters. Meta moet een grote inhaalslag maken, om bij te blijven.”

Toch is het volgens Henk Volberda, hoogleraar strategie en innovatie aan de Universiteit van Amsterdam, niet zo gek dat ook Meta investeert in AI. “Alle grote techbedrijven doen het. De afgelopen jaren was AI vooral een belofte, die onder de streep niet altijd tot verhoogde productiviteit leidde. Werknemers gingen wel meer samenwerken met AI, maar AI nam nog nauwelijks taken over. Dat verandert nu.”

Volgens Volberda zijn grote techbedrijven inmiddels zo ervaren met het werken met AI, dat het steeds vaker ook echt menselijke taken kan vervangen. “Denk bijvoorbeeld aan het schrijven van codes om websites draaiende te houden of het modereren van een platform als Instagram. Mede daardoor verdwijnen er nu zoveel banen.”

Die efficiëntieslag is volgens beursanalist Nico Inberg van beleggerswebsite De Aandeelhouder normaal gesproken goed nieuws voor beleggers. “De kosten gaan omlaag en dus gaat de winst omhoog. Tegelijkertijd staat Meta-CEO Mark Zuckerberg erom bekend dat hij de neiging heeft opeens heel veel geld te investeren terwijl niet altijd duidelijk is wat het oplevert.”

Zo stak Zuckerberg een paar jaar geleden veel geld in het ontwikkelen van de Metaverse, een virtuele 3D-omgeving. Dat bleek weinig succesvol. “Zuckerberg ziet vaak overal wel brood in”, zegt Inberg. “Dat maakt zijn investeringen ook risicovol. Aandeelhouders zien liever dat hij wat zuiniger met zijn geld omgaat.”

Maar deze situatie is wel anders. “Als Meta nu niet investeert in AI, worden ze op de lange termijn ingehaald door andere bedrijven”, zegt Inberg.

Meta concurreert bijvoorbeeld met Google en Amazon om advertentie-inkomsten. “Hoe gerichter advertenties zijn, hoe groter de kans dat mensen op de advertenties klikken en iets kopen”, zegt Inberg. “Bedrijven adverteren het liefste op platformen die veel verkopen opleveren. En dus loont het om de advertenties te optimaliseren met behulp van AI.”

Hoe dan ook zijn de grote investeringen risicovol, zegt hoogleraar Volberda. “Meta stond er de afgelopen vijftien jaar financieel gezien goed voor. Zo goed, dat ze geld overhadden dat ze konden investeren in AI. Tegelijkertijd zijn de investeringen die het bedrijf nu aankondigt ongekend. Meta is nog altijd zeer winstgevend, maar om de investeringen te kunnen blijven betalen leent het bedrijf nu zelfs geld.”

Daarmee verandert Meta volgens Volberda langzaam van een bedrijf dat eigenlijk alleen een kantoor en computers nodig had om te kunnen functioneren, naar “een soort AI-fabriek die opeens een hele infrastructuur moet uitrollen en beheren. Dat kost bakken geld, terwijl helemaal niet zeker is of ze de AI-wedloop ook echt gaan winnen.”

Het lijkt Zuckerberg weinig uit te maken. Meta geeft komend jaar bijna net zoveel geld uit aan AI als de afgelopen drie jaar bij elkaar. Daarnaast werd begin deze maand bekend dat Zuckerberg aan een AI-kloon van zichzelf werkt, die wordt getraind op zijn toon, maniertjes en ideeën over de bedrijfsstrategie.

Maar die is nog niet klaar. Aankondigingen van ontslagen zal Zuckerberg voorlopig toch echt zelf moeten doen.