Oliecrisis in Azië door oorlog Midden-Oosten, ‘kan leiden tot recessie’

• Bart van der Heijden

  redacteur Economie

• Charlotte Boström

  redacteur Economie

In Nederland zijn de prijzen aan de pomp flink opgelopen, maar in Azië leidt de blokkade van de Straat van Hormuz tot veel zwaardere gevolgen. Uit gegevens van databedrijf Kpler die de NOS opvroeg over de strategische olievoorraden, blijkt dat sommige landen maar een kleine buffer hebben om deze crisis nog langer te kunnen verduren.

Vorige maand gaven landen die zijn aangesloten bij het Internationaal Energieagentschap (IEA) een recordhoeveelheid olie vrij uit hun reserves om de prijzen te drukken. Die voorraden gingen vooral naar Azië omdat het fysieke tekort daar meteen gevoeld wordt, zegt Lucia van Geuns, onderzoeker bij The Hague Centre for Strategic Studies (HCSS).

Ook Japan gaat vermoedelijk deze week weer een deel van zijn reserves vrijgeven, maar veel andere landen in Azië hebben deze mogelijkheid niet. De verschillen zijn groot.

Het IEA adviseerde eerder dat landen een reserve van drie maanden moeten aanhouden. De reserves van Japan zijn veel groter. “Dat komt doordat het zelf geen olie en gas heeft, en dus heel kwetsbaar is”, aldus Van Geuns. “Uiteindelijk is het vrijgeven van de voorraad nu wel een doekje voor het bloeden en kijken landen naar structurelere oplossingen.”

De situatie in Japan staat in schril contrast met die in andere Aziatische landen, zoals Pakistan, Sri Lanka en Indonesië. Zij hebben het geld niet om te kijken naar andere opties, laat staan dat ze hun al zeer kleine oliereserve kunnen vrijgeven.

“In Pakistan zijn noodmaatregelen genomen. Daar zie je dat het transport al heel erg beperkt is. Uiteindelijk kan dat de economie zo erg aantasten dat het kan leiden tot een recessie”, zegt Van Geuns. “Landen daar nemen veel ingrijpendere maatregelen dan Nederland.”

Zo is in Pakistan de maximumsnelheid op snelwegen verlaagd. Scholen in Sri Lanka zijn op woensdag dicht om energie te besparen. En in de Filipijnen werken ambtenaren maar vier dagen, is te zien in een overzicht van crisismaatregelen van het Internationaal Energieagentschap.

“Voor een arm land als Sri Lanka wordt het extra nijpend”, zegt econoom en expert opkomende markten bij ABN Amro Arjen van Dijkhuizen. “Ze hebben weinig financiële buffers en een kleinere olievoorraad. Dan moet je sneller harde maatregelen nemen om de olieconsumptie af te remmen. Vandaar dat ze bijvoorbeeld brandstof rantsoeneren, om de prijsstijgingen terug te dringen.”